بسم الله الرحمن الرحیم   

چهل حدیث آب و نان

مقدمه

آب اولین و حیاتى‏ ترین ماده مورد نیاز موجودات زنده روى زمین است، که نقش اساسى در ایجاد حیات ایفا مى‏کند زیرا خداوند، آب را به عنوان مهمترین عامل حیات و زندگى معرفى مى‏کند و مى‏فرماید: « وَ جَعَلنا مِنَ الماءِ کُلَّ شَی‏ءٍ حَی »« سوره انبیا ، آیه 30 » و همه چیز را از آب زنده ساختیم. و یا مى‏فرماید: « وَ اللَّهُ خَلَقَ کُلَّ دابَّةٍ مِنْ ماء »« سوره نور ، آیه 45 »« و خداوند هر جنبنده ‏اى را از آب بیافرید ».

       و دانشمندان نیز به این نتجیه رسیده ‏اند که بدون آب تداوم زندگى، هرگز ممکن نخواهد بود و لذا براى کشف حیات در کُرات دیگر آسمان، قبل از هر چیز به جستجوى آب مى‏پردازند، و بر این عقیده‏ اند که هرجا آب باشد احتمال حیات نیز ممکن خواهد بود، و در هرجا اثرى از آب نباشد، اثرى از زندگى و حیات نیز وجود نخواهد داشت .http://bayanbox.ir/view/2314600592194133129/abonan1.pn.jpg

       این ماده ارزشمند، نه تنها در ایجاد حیات و زندگى، اولین نقش را ایفا مى‏کند، بلکه در بقاء آن نیز از هر ماده دیگرى مهمتر و حیاتى‏ تر محسوب مى‏شود. بنابر این وجودِ تمامى موجودات زنده در جهانِ مادى، مرهون وجود آب مى‏باشد.

       در کنار آب، نان نیز اصلى‏ ترین غذاى انسان و مهترین آن است که بیشترین حجم مواد غذایى انسانها را به خود اختصاص داده است.

به همین جهت گندم که ماده اولیه تشکیل دهنده نان است، بیش از تمام محصولات کشاورزى مورد توجه قرار گرفته، و یکى از مهمترین محصولات کشاورزىِ هر کشورى به شمار مى‏آید .

        یکى از زشت ‏ترین عیوب و نواقص یک ملت و کشور، آن است که در اولین ماده غذایى خود، یعنى: گندم، محتاج بیگانگان بوده، و از تولید این ماده حیاتى و مهم، به اندازه احتیاج خود عاجز باشد، و یا اگر از موقعیت جغرافیایى و اقلیمى مناسبى براى کشت گندم برخوردار نیست، از کاشت محصولات دیگرى که بعد از برداشت، بتوان با گندم مبادله نمود ناتوان باشد .

       از همین رو، پیشوایان دینى ما، در کلام نورانى خود این مهم را به ما گوشزد کرده، و سفارش فرموده ‏اند که نباید مسلمانان با وجود زمین و آب فقیر باشند، و اگر ملّتى، یا انسانى با دارا بودن این دو، فقیر باشد، لعن و نفرین امیرالمؤمنین علیه السلام  شامل حالش مى‏گردد .

       (رجوع کنید به کتاب قرب الاسناد: 404/115، حدیثى که امام على علیه السلام  در آن هر کسى را که با وجود آب و خاک فقیر باشد را نفرین کرده است )

       امّا آنچه بیش از مسأله فوق مورد توجه پیشوایان دینى قرار گرفته است، چگونگى بهره‏ بردارى و استفاده از نعمات خداوند متعال، و پرهیز از اسراف و اتلاف آن، در درجه اول، و خوددارى از بى‏ احترامى و اهانت به آن نعمتها، در درجه بعد مى‏باشد .

       حساسیت آن بزرگواران پیرامون مسأله اسراف، تا حدّى بوده است که اگر مى‏دیدند کسى میوه ‏اى را نیم‏خورده رها کرده است، بسیار ناراحت شده و او را از این کار باز مى‏داشتند .

       « رجوع‏ کنید به کتاب بحارالانوار- ج66 ص432. امام صادق علیه السلام  روزى ملاحظه فرمود میوه نیم‏خورده‏ اى از منزلش دور انداخته شده، آن حضرت ناراحت شد و فرمود: این چیست؟ اگر شما سیر شده‏ اید هنوز بسیارى هستند که گرسنه ‏اند پس آن میوه را به کسانى بدهید که به آن نیاز دارند »

       همچنین در مورد اسراف و زشتى آن، آیات و روایات فراوانى وارد شده است و جاى هیچگونه شک و تردیدى باقى نمى‏گذارد که این عمل، یکى از منفورترین کارها نزد پروردگار بوده، و انسان اسراف‏کار از هیچ محبوبیتى در پیشگاه خداوند متعال برخوردار نیست .

       « در قرآن کریم چند بار عبارت (إنّ اللَّه لا یحبّ المسرفین) آمده است »

       در این راستا نگارنده بر آن شد تا با گردآورى مجموعه ‏اى اگر چه کوچک ولى ارزشمند از سخنان اهل بیت علیهم السلام پیرامون آب و نان در ترویج این مهم یعنى فرهنگِ قدردانى ومحافظت از این دو نعمت الهى گامى بردارد . 

والحمد للَّه ربّ العالمین