أربعینات (چهل حدیث ها)

چهل حدیث های کوتاه در موضوع های متفاوت

أربعینات (چهل حدیث ها)

چهل حدیث های کوتاه در موضوع های متفاوت

أربعینات (چهل حدیث ها)

مؤمنین رجب المرجب است بیدار باشید
سایت چهل حدیث ها (اربعینات)
مَنْ حَفِظَ مِنْ أَحَادِیثِنا أَرْبَعِینَ حَدِیثاً بَعَثَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَالِماً فَقِیها. الکافی‏ ج۱: ص۴۸.
سعی ما بر فراهم نمودن چهل حدیث های موضوعی است که آسان وسریع در دسترس اندیشوران محقق، مبلغین، سخنوران و ارباب منبر (حفظهم الله) باشد.
<زندگی عاقلانه در دنیا این است که انسان از امکاناتی که خداوند در اختیارش قرار داده، برای رسیدن به تکامل و سعادت دو جهان استفاده کند، نه آن‌که تمام همت و تلاش خویش را صرف دنیا کرده و از آخرت غافل بماند که در این صورت دچار خسران و ضرر بزرگ شده است. انسان‌های پرهیزکار از مظاهر دنیا به حداقل اکتفا نموده و تمام سعی و کوشش آنان به زندگی آخرت معطوف است که آن‌جا سرای جاوید و ابدی است
قرآن کریم در توصیف زندگی دنیا می‌فرماید: «وَ مَا الْحَیاةُ الدُّنْیا إِلاَّ لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ لَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَیْرٌ لِلَّذینَ یَتَّقُونَ أَ فَلا تَعْقِلُون»؛[1] زندگى دنیا، چیزى جز بازى و سرگرمى نیست! و سراى آخرت، براى آنها که پرهیزکارند، بهتر است، آیا نمى‌‌‏‌اندیشید؟.>

عزیزان، ما را از نظرات سودمندتان محروم نفرمایید. قبلا از الطاف شما متشکریم.
-----------------------------------------------
ایمیل: chelhadith.ir@gmail.com
-----------------------------------------------
امام عسکری علیه السلام: «نَحنُ حُجَجُ اللهِ عَلَیکُم وَ فاطِمَةُ حُجَّةٌ عَلَینا». یعنی ما حجّت های خداوند بر شماییم و فاطمه علیها سلام الله حجّت بر ماست.
جستجو در پایگاه شما را سریعتر به هدف میرساند

۲۴ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «امام علی» ثبت شده است


نظیم اللئالى

سید قوام الدین محمد بن محمد مهدى حسینى سیفى قزوینى (م ۱۱۵۰ ق)

تحقیق: حسین گودرزى

درآمد

سیدمحمد بن محمدمهدى حسینى سیفى قزوینى، ملقّب به قوام الدین، و متخلص به سیفى و جمال و قوام، از دانشمندان و ادیبان نیمه اول قرن دوازدهم هجرى است . وى در اواخر سده یازدهم هجرى در شهر قزوین در خانواده اى اصیل از خاندان سادات سیفى قزوین دیده به جهان گشود . نسبت سادات سیفى قزوین از طریق جدّشان قاضى سیف الدین محمد، به زید بن الحسن بن على بن ابیطالب علیهم السلام منتهى مى شود.
او پس از تکمیل تحصیلات مقدماتى در قزوین، براى فراگیرى دروس عالیه آن زمان به اصفهان مهاجرت کرد و از محضر علامه ملامحمد باقر مجلسى و آیت اللّه شیخ جعفر کمره اى اصفهانى استفاده نمود و پس از دستیابى به مقامى والا در علوم و فنون


نظیم اللئالی - صفحه 366

مختلف، به قزوین بازگشت.
حزین لاهیجى یکى از معاصران قوام، در تذکره اش درباره وى، چنین مى نگارد :
«السید الجلیل قوام الدین محمد یوسف الحسینى القزوینى ـ علیه الرحمة ـ احوال سلسله سادات سیفى قزوین و اصحاب کمالى که در آن خانواده بودند بر واقفان سیر مخفى نخواهد بود . بالجمله میرزا قوام الدینِ مذکور، سلاله آن خاندان و از مشاهیر افاضل زمان بود.
در علوم عربیت خلیل العصر و در فقه و حدیث جلیل القدر و منشرح الصدر، متحلّى به اجناس فضایل و نقاوه اتقاى کامل بود؛ پیوسته ملجأ قربا و ضعفاى هر دیار وکف دریا نوالش رشک ابر بهاره قلم از اوصاف کمالش به عجز و انکسار اعتراف دارد . . .» ۱ .
علاّمه مجلسى نیز در اجازه اى که به قوام در شعبان سال 1107 ق نوشته، وى را چنین مى ستاید:
«السیّد الأیّد، الحسیب النسیب، اللبیب الأدیب، الفاضل الکامل، البارع المتوقد، الزکی الألمعی اللوذعی، السید قوام الدین ـ . . . ـ بعد ما أخذ منّی من العلوم الدینیة والمعارف الیقینیة شطرا . . .» ۲ .
سید نورالدین بن نعمة اللّه جزائرى در «الإجازة الکبیرة» خود، قوام الدین را چنین توصیف مى کند:
«کان فاضلاً علامة محققا کثیر الاحتیاط فی العلم و العمل، عظیم النفع، جلیل الشأن، مهذب الأخلاق، . . .» ۳ .


1.تذکره حزین، ص ۲۷ و ۲۸

2.طبقات اعلام الشیعة، ص۶۰۳

3.مصدر سابق و اعیان الشیعة، ج۸، ص۴۵۲


نظیم اللئالی - صفحه 367

آثار

چهل گفتار 9- خطبه شعبانیه رسول اکرم ص و

| شنبه, ۲۰ آذر ۱۴۰۰، ۱۲:۵۷ ب.ظ

خطبه رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در باره رمضان (معروف به شعبانیّه)

http://bayanbox.ir/view/3244478003960085283/arbaeen11.png مُحَمَّدُ بْنُ بَکْرِ بْنِ النَقّٰاشِ، وَ أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ الْقَطّٰانِ، وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرٰاهیٖمَ الْمَعٰاذِیِّ، وَ مُحَمَّدُ ابْنُ إِبْرٰاهیٖمَ بْنِ إِسْحٰاقَ الْمُکَتِّبِ، قٰالُوا: حَدَّثَنٰا أَبُو الْعَبّٰاسِ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعیٖدٍ الْهَمْدٰانِیِ ّ، مَوْلیٰ بَنیٖ هٰاشِمٍ، قٰالَ: حَدَّثَنٰا عَلِیُّ بْنُ الْحَسَنِ ابْنِ عَلِیِ ّ بْنِ فَضّٰالٍ، عَنْ أَبیٖهِ،

عَنْ أَبِی الْحَسَنِ عَلِیِ ّ بْنِ مُوسَی الرِّضٰا علیه السلام، عَنْ أَبیٖهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبیٖهِ الصّٰادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبیٖهِ الْبٰاقِرِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍ ّ، عَنْ أَبیٖهِ زَیْنِ الْعٰابِدیٖنَ عَلِیِ ّ بْنِ الْحُسَیْنِ، عَنْ أَبیٖهِ سَیِّدِ الشُّهَدٰاءِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍ ّ، عَنْ أبیٖهِ سَیِّدِ الْوَصِیّیٖنَ أَمیٖرِ الْمُؤْمِنیٖنَ عَلِیِّ بْنِ أَبیٖ طٰالِبٍ عَلَیْهِمُ الصَّلاٰهُ وَالسَّلاٰمُ، قٰالَ:

ترجمه:

حسن بن علیّ بن فضّال از امام رضا علیه السلام، از امام کاظم علیه السلام، از امام صادق علیه السلام، از امام باقر علیه السلام، از امام سجّاد علیه السلام، از امام حسین علیه السلام، از سرور اوصیاء امیر مؤمنان علی بن ابی طالب علیهم الصّلاه و السّلام نقل کرده که فرمودند:

ص:5

إِنَّ رَسُولَ اللّٰهِ صلی الله علیه و آله و سلم خَطَبَنٰا ذٰاتَ یَوْمٍ، فَقٰالَ:

أَیُّهَا النّٰاسُ! إِنَّهُ قَدْ أَقْبَلَ إِلَیْکُمْ شَهْرُ اللّٰهِ بِالْبَرَکَهِ وَ الرَّحْمَهِ وَ الْمَغْفِرَهِ؛

شَهْرٌ هُوَ عِنْدَ اللّٰهِ أَفْضَلُ الشُّهُورِ، وَ أَیّٰامُهُ أَفْضَلُ اْلاَیّٰامِ، وَ لَیٰالیٖهِ أَفْضَلُ اللَّیٰالیٖ، وَ سٰاعٰاتُهُ أَفْضَلُ السّٰاعٰاتِ. وَ هُوَ شَهْرٌ دُعیٖتُمْ فیٖهِ إِلیٰ

ضِیٰافَهِ اللّٰهِ، وَ جُعِلْتُمْ فیٖهِ مِنْ أَهْلِ کَرٰامَهِ اللّٰهِ .

أَنْفٰاسُکُمْ فیٖهِ تَسْبیٖحٌ، وَ نَوْمُکُمْ فیٖهِ عِبٰادَهٌ، وَ عَمَلُکُمْ فیٖهِ مَقْبُولٌ، وَ دُعٰاؤُکُمْ فیٖهِ مُسْتَجٰابٌ .

روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم برای ما خطبه خواند و فرمود:

هان ای مردم! ماه خدا با برکت و رحمت و مغفرت به سوی شما رو آورده است،

ماهی که نزد خدا بهترین ماهها، و روزهایش بهترین روزها، و شبهایش بهترین شبها، و ساعاتش بهترین ساعات است. و آن ماهی

است که در آن به میهمانی خدا خوانده شده اید و از گرامیان خدا قرار داده شده اید .

نَفَسهایتان در آن تسبیح، و خوابتان در آن عبادت و عملتان در آن مقبول و دعایتان در آن مستجاب است.

ص:6

فَاسْأَلُوا اللّٰهَ رَبَّکُمْ بِنِیّٰاتٍ صٰادِقَهٍ وَ قُلُوبٍ طاهِرَهٍ، أَنْ یُوَفِّقَکُمْ لِصِیٰامِهِ وَ تِلاٰوَهِ کِتٰابِهِ؛ فَإِنَّ الشَّقِیَ ّ مَنْ حُرِمَ غُفْرٰانَ اللّٰهِ فیٖ هٰذَا الشَّهْرِ الْعَظیٖمِ.

وَ اذْکُرُوا بِجُوعِکُمْ وَ عَطَشِکُمْ فیٖهِ، جُوعَ یَوْمِ الْقِیٰامَهِ وَ عَطَشَهُ. وَ تَصَدَّقُوا عَلٰی فُقَرٰائِکُمْ وَ مَسٰاکیٖنِکُمْ، وَ وَقِّرُوا کِبٰارَکُمْ، وَ ارْحَمُوا صِغٰارَکُمْ، وَ

صِلُوا أَرْحٰامَکُمْ، وَ احْفَظُوا أَلْسِنَتَکُمْ، وَ غُضُّوا عَمّٰا لاٰیَحِلُّ [النَّظَرُ إِلَیْهِ أَبْصٰارَکُمْ، وَ عَمّٰا لاٰ یَحِلُّ] (1) اْلإِسْتِٰماعُ إِلَیْهِ أسْماعَکُمْ

پس خدا - پروردگار خود - را با نیّتهای خالص، و دلهای پاک بخوانید تا به روزه داری و تلاوت کتاب خود موفّقتان بدارد؛ زیرا بدبخت کسی است که در این ماه بزرگ از آمرزش خدا محروم بماند .

چهل گفتار 7 خطبه شقشقیه

| شنبه, ۲۰ آذر ۱۴۰۰، ۱۰:۰۲ ق.ظ
اَما وَالل‍هِ لَقَدْ تَقَمَّصَهَا ابْنُ اَبی قُحافَةَ (فی بعضُ النّسخ: فُلانٌ) وَ اِنَّهُ لَیعْلَمُ اَنَّ مَحَلّی مِنْها مَحَلُّ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحی، ینْحَدِرُ عَنِّی السَّیلُ، وَ لایرْقی اِلَی الطَّیرُ.   

 




هان! به خدا قسم ابوبکر پسر ابوقحافه (برخی نسخه‌ها: فلانی) جامه خلافت را پوشید در حالی که می‌دانست جایگاه من در خلافت چون محور سنگ آسیا به آسیاست، سیل دانش از وجودم همچون سیل سرازیر می‌شود، و مرغ اندیشه به قلّه منزلتم نمی‌رسد.
فَسَدَلْتُ دُونَها ثَوْباً، وَطَوَیتُ عَنْها کَشْحاً،

اما از خلافت چشم پوشیدم، و روی از آن برتافتم،
وَ طَفِقْتُ اَرْتَأی بَینَ اَنْ اَصُولَ بِید جَذّاءَ، اَوْ اَصْبِرَ عَلی طِخْیة عَمْیاءَ، یهْرَمُ فیهَا الْکَبیرُ، وَ یشیبُ فیهَا الصَّغیرُ، وَ یکْدَحُ فیها مُؤْمِنٌ حَتّی یلْقی رَبَّهُ!




و عمیقاً اندیشه کردم که با دست بریده و بدون یاور بجنگم، یا آن عرصه گاه ظلمت کور را تحمل نمایم، فضایی که پیران در آن فرسوده، و کم سالان پیر، و مؤمن تا دیدار حق دچار مشقت می‌شود!
فَرَاَیتُ اَنَّ الصَّبْرَ عَلی هاتا اَحْجی، فَصَبَرْتُ وَ فِی الْعَینِ قَذًی، وَ فِی الْحَلْقِ شَجاً!  



دیدم خویشتنداری در این امر عاقلانه‌تر است، پس صبر کردم در حالی که گویی در دیده‌ام خاشاک بود، و غصه راه گلویم را بسته بود!
اَری تُراثی نَهْباً. حَتّی مَضَی الاَوَّلُ لِسَبیلِهِ، فَاَدْلی بِها اِلَی ابْنِ الْخَطّابِ بَعْدَهُ. [ثُمِّ تَمَثَّلَ بِقَوْلِ الاَعْشی:]



می دیدم که میراثم به غارت می‌رود. تا نوبت اولی سپری شد و خلافت را پس از خود به پسر خطّاب واگذارد. [سپس امام وضع خود را به شعر شاعر عرب، اَعشی، مثل زد:]
شَتّانَ ما یوْمی عَلی کُورِها *** وَ یوْمُ حَیانَ اَخی جابِرِ


«چه تفاوت فاحشی است بین امروز من با این همه مشکلات، و روز حیان برادر جابر که غرق خوشی است».
فَیا عَجَباً بَینا هُوَ یسْتَقیلُها فی حَیاتِهِ، اِذْ عَقَدَها لاِخَرَ بَعْدَ وَفاتِهِ.

چهل گفتار 6 خطبه قاصعه

| شنبه, ۲۰ آذر ۱۴۰۰، ۰۹:۲۷ ق.ظ

خطبه قاصعه

مقدمه کوتاه از شریف رضی

و من الناس من یسمّی هذه الخطبه بالقاصعة، و هی تتضمّن ذمّ إبلیس - لعنه اللّه - علی استکباره و ترکه السجود لآدم - علیه السلام - و أنه أول من أظهر العصبیة و تبع الحمیة، و تحذیر الناس من سلوک طریقته:
ترجمه :
بعضی این خطبه را «قاصعه» نامیده اند و آن در نکوهش ابلیس (لعنة الله علیه) است به سبب خودپسندی او و سجده نکردن برای آدم (ع). او نخستین کسی است که عصبیت را آشکار ساخت و از حمیت پیروی نمود. این خطبه مردم را از رفتن به راه ابلیس برحذر می دارد.

چهل حدیث ‏سیره علوى

| دوشنبه, ۱۵ آذر ۱۴۰۰، ۰۱:۲۵ ق.ظ

معرفى اجمالى امام على علیه السلام

حضرت امیر المؤمنین علیه السلام امام اول شیعیان در روز جمعه 13 رجب سال 30 عام الفیل درون خانه کعبه متولد شد (و جز او کسى در تاریخ بشریت چنین امتیازى ندارد) و در صبحدم روز دو شنبه 21 ماه رمضان 40 هجرى در کوفه شهید شد. مرقد منورش در نجف و عمر مبارکش 63 سال است.
پدر بزرگوارش ابوطالب سرپرست و حامى جان نثار پیامبر و مادرش فاطمه بنت اسد. او به تعبیر مورخین اولین هاشمى است که از دو هاشمى متولد شده است در لیلة المبیت‏با خوابیدن به جاى پیامبر و فداکردن خود موجب نجات پیامبر شد و صداقت و تسلیم بینظیرش او را به مقام برادرى رسول الله صلى الله علیه و آله ممتاز نمود.
ذو الفقارش لبخند شادى و پیروزى را در لحظات حساس بر لبان پیامبر و یارانش مینشاند. و درایت و تقواى بیانتهایش دوست و دشمن را به ستایش واداشت. پس از پیامبر با اعتراف همگان به حقانیت او مدت 25 سال خانه نشین شد و در 5 سال حکومتش نیز ناکثین و قاسطین و مارقین لحظه‏اى او را به حال خود نگذاشتند.

 

 

 مقدمه

امام سجاد علیه السلام فرمود :
«اَلا و اِنَّ اَبغَضَ النّاسِ اِلَى اللهِ مَن یَقتَدِى بِسُنَّةِ اِمامٍ وَ لا یَقتَدِى بِاَعمالِهِ» (1) .
هشدار که منفورترین مردم نزد پروردگار، کسى است که شیوه امامى را پیروى کند ولى از سیره عملى او پیروى ننماید.
برای «چگونه بودن‏» نیاز به الگو داریم و نقش الگو در تربیت چنان روشن است که نیازى به بیان و توضیح نیست.
آنچه در این الگوگیرى و اسوه‏یابى و تاسى به اخلاق اولیاء الهى کارساز است، آشنایى با جزئیات صفات ورفتار آنان، نه کلیات. خوشبختانه در کتب حدیث و سیره، نمونه‏هاى رفتارى پیامبر و امامان بصورت ریز و جزئى آمده است که آشنایى با آنها بسیار سودمند است و گامى جهت‏خودسازى و تعالى بخشیدن به جامعه است.
انسان در دید ژرف‏نگر اسلام، بیابانگردى سرگردان و گمگشته‏اى در تاریکزار زندگى نیست. او کشتى شکسته‏اى شوربخت و نا امید و اسیر موجهاى بیم‏زا و هراس آفرین نمیباشد.
بلکه موجودى مسؤول است که با مقصد و مقصودى مشخص با زاد و توشه‏اى کامل و راهنمایانى درونى و برونى به سفرى پرداخته که از صحراى عدم آغاز میشود و تا بار یافتن به لقاء الهى ادامه دارد.
تمامى نیروهاى خلقت، انسان را در این سفر صادقانه یارى میکنند و خداوند با لطف بیکران خویش از راههاى گوناگون (به هدایت) پرداخته است و بهترین‏جایگاه جاودانه را در سراى آخرت براى او مهیا کرده است.
انسان براى به دست آوردن نیکبختى خویش و سعادتمندى جامعه و رضایت‏خداوند باید در طول این سفر چگونه زیستن را بیاموزد و این آموزه‏هاى را در زندگى خویش بکار بگمارد.
اسلام عزیز براى پاسخگویى بدین سؤال بسیار اساسى دو شیوه را دنبال کرده است :
الف: بیان احکام و دستورهاى زندگى از آغاز تا فرجام
ب: ارائه الگوهاى تربیتى و نمونه‏ هاى عینى کمال بر اساس همین شیوه دوم در قرآن مجید بارها از پیامبران و دیگر انسانهاى والا سخن به میان آمده، و از جنبه‏ هاى الگویى آنان ستایش شده تا دیگران نیز به آنان تاسى بجویند.
در مکتب حیاتبخش تشیع (اسلام راستین) معرفیاین الگوهاى الهى گسترده‏تر است و پیشوایان معصوم که بهترین اسوه‏هاى و الگوهاى زندگیاند فرا روى چشمان باز و دلهاى آگاه قرار دارد تا آنانکه مسؤولیت الهى و رسالت انسانى خویش را درک کرده‏اند و تصمیم براى رسیدن به چکادهاى فرازمند فضیلت و کمال دارند با درس گرفتن از آنان زیستنى شرافتمندانه که سعادت دنیا و آخرت را تامین میکند در پیش گیرند.
رسول خدا صلى الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام، اسوه بشریت‏اند و تبعیت عملى از آنان رهنمون کمالجویان است.
پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود :
«اَدَّبَنِى رَبِّى فَاَحسَنَ تَأدِیبِى» (2)
خداوند مرا تادیب کرده و ادبم را نیکو ساخته است.
ویژگى سیره معصومین در این است که مورد پسند و قبول پروردگار است و با اطمینان میتوان از آن پیروى کرد. اکنون به عنوان نمونه‏اى از دریاى مواج و گرانقدر روایات، چهل حدیث از سیره هر یک از معصومین علیهم السلام به پیشگاه امت اسلامى عرضه میشود. امید که همه ما را چراغ راه و رهتوشه سفرى باشد براى رسیدن به سعادت دنیا و نیکبختى آخرت.
در این چهل حدیث، از میان انبوه روایات مربوط به سیره امام على علیه السلام به گزینش پرداخته‏ایم و از آن بوستان باصفا و دل‏انگیز، دسته گلى براى شما چیده و ارمغان آورده‏ایم، باشد که مطالعه آن، چشم دلمان را روشنتر سازد و رفتار ولى الله اعظم، الگوى زیستن ما شود و رشته جانمان به عشق علوى پیوسته‏تر گردد، تا از این راه به آن‏ «مدار حق و عدالت‏» نزدیکتر شویم.

 

 

دنیا در نظر امام علی بن أبی طالب علیهما السلام

| يكشنبه, ۲۴ فروردين ۱۳۹۹، ۰۱:۴۸ ب.ظ

دنیا از نظر امام علی علیه السلام

http://bayanbox.ir/view/5796961353656627549/CHELHADITH.png1- انّ الدُّنیا والآخرةَ عَدوَّانِ مُتَفاوتَان ِ, و سَبیلانِ مُختِلِفان ، فَمَن أحبَّ الدّنیا و تَولاّها أبغَضَ الآخرَةَ و عاداها, و هُما بِمنزلةِ المَشْرِق والمَغْرِب وماشٍ بَینهما, کُلَّما قَرُبَ مِن واحدٍ بَعُدَ مِن الآخر, و هما بَعْدُ ضَرَّتان


دنیا و آخرت دو دشمن آشتى ناپذیر و دو راه مختلفند, پس کسى که دنیا را دوست دارد و به آن عشق ورزدآخرت را دشمن مى دارد ونسبت به آن عداوت مى کند, و این دو همچون مشرق و مغربند, پوینده این دو راه هر گاه به یکى از دو طرف نزدیک شود از دیگرى دورگردد و آن دو همانند هستند ـ که نوعاً با هم ناسازگارند ـ.
(نهج البلاغه ، حکمت 103

http://bayanbox.ir/view/5796961353656627549/CHELHADITH.png2- خُذْ مِن الدُّنیا ما أَتاکَ, و تَوَلَّ عمَّا تولّى عنک, فان أنْتَ لم تَفْعلْ فاجْمِلْ فى الطّلَب .
از دنیا همان قدر بگیر که به تو مى رسد و آنچه از تو رو گرداند, نادیده بگیر و اگر نمى توانى چنین باشى لااقل خواسته ات را کمترکن .
(نهج البلاغه ، حکمت 393

http://bayanbox.ir/view/5796961353656627549/CHELHADITH.png3- اذا أقْبَلَتِ الدُّنیا على أحدٍ أعارتْهُ مَحاسنَ غیرِه ِ, و اذا أدْبَرَتْ عَنْهُ سَلَبَتْهُ مَحاسِنَ نَفْسِه .
اگر دنیا به کسى رو کند, خوبى هاى دیگران را به طور موقّت به او مى دهد, و زمانى که به کسى پشت کند, امتیازات و نیکى هاى خود او راهم از او مى گیرد.
(نهج البلاغه ، حکمت 9 مروج الذهب ، ج 3 ص

کتاب: نوادر الأثر فی حدیث علی خیر البشر

| شنبه, ۹ فروردين ۱۳۹۹، ۰۵:۳۸ ب.ظ

نوادر الأثر فی علیّ خیر البشر

لشیخ الفقیه أبی محمد جعفر بن أحمد القمی الرازی الإیلاقی

من علماء القرن الرابع الهجری

تحقیق:

السید محمد الحسینی النیشابوری

http://bayanbox.ir/view/6074330904736142215/143.png

بسم الله الرّحمن الرّحیم

أحمد الله و أستعینه و اُصلِّی على نبیِّه محمّد و آله ، سألت أیَّدک[1] الله أن أجمع لک مَن روی أنَّ علیّاً علیه السلام خیر البشر فأجبتک إلى ملتمسک لأنَّک أهل لذلک، و سمَّیته کتاب « نوادر الأثر فی علیّ خیر البشر » و بالله أستعین و علیه أتوکَّل، فهو حسبی و نعم الوکیل.

فممَّن روى ذلک جابر بن عبد الله الأنصاری رحمه الله

ممّا روى عنه عاصم بن عمر:

1- قال الشیخ الفقیه أبو محمّد جعفر بن أحمد بن علی القمّی نزیل الرَّی مصنِّف هذا الکتاب: حدّثنا أبو محمّد هارون بن موسى[2] التلُّعکبری، قال: حدّثنی أحمد بن محمّد بن سعید، قال: حدّثنی محمّد بن عبید بن عتبة الکندی، قال: حدّثنی عبدالرّحمان بن سوید[3]، عن  أبیه، عن الأعمش، عن عاصم بن عمر، عن جابر بن عبدالله قال، قال رسول الله صلّی الله علیه وآله: علیٌّ خیر البشر من شکَّ فقد کفر.

2- حدّثنا علی بن محمّد بن علی بن الحسن بن بکیر البسطامی، قال: حدّثنی محمّد بن یعقوب بن إسحاق، قال: حدّثنی أحمد بن مخلّد، قال: حدّثنی أحمد بن یحیى، عن أحمد بن محمّد الخوارزمی، عن أبی حفص الأعشى، عن الأعمش، عن عاصم بن عمر، عن جابر بن عبدالله قال، قال رسول الله صلّی الله علیه وآله: علیّ خیر البشر من شکّ فقد کفر[4].

صحیفة المحبّة

سائل کاشانى (سده دهم هجرى)

درآمد

صحیفة المحبة رساله مختصرى است شامل دو بخش : الف . چهل حدیث در فضایل على علیه السلام، ب . ترجمه منظوم هر حدیث با دو بیت. در اینجا توضیحاتى درباره هر دو بخش ذکر مى شود.
الف: چهل حدیث در فضایل على علیه السلام، چهل حدیثى است که از حضرت پیامبر صلى الله علیه و آله در فضایل حضرت على علیه السلام نقل شده است . اغلب این احادیث (۳۵ حدیث) از کتاب «السبعین فی فضایل امیرالمؤمنین» میر سید على همدانى ۱، گزین شده است .
از این چهل حدیث نسخه اى ضمن مجموعه شماره ۸۰۸۴


1. میر سید على همدانى مشهور به شاه همدان (متولد ۱۲ رجب ۷۱۴ ومتوفاى ۶ ذى حجه ۷۸۶ ق) که نسبتش به امام زین العابدین علیه السلاممى رسد، بدین ترتیب : سید على همدانى بن سید شهاب الدین بن محمد بن على بن یوسف بن محمد بن جعفر بن عبداللّه بن محمد بن على بن حسن بن حسین بن الامام زین العابدین بن الامام الحسین بن على بن ابى طالب علیهم السلام. براى شرح حال و آثار وى رجوع شود به کتاب : احوال و آثار و اشعار میر سید على همدانى، تألیف دکتر محمد ریاض .


صحیفة المحبة - صفحه 212

کتابخانه حضرت آیت اللّه مرعشى موجود است ۱ که در اینجا همان نسخه، اصل قرار گرفت .
این چهل حدیث را حاج میرزا على افشار مشهور به صدر الذاکرین و متخلص به واله (متوفاى 1330 ق) در منظومه اى به نام توان و روان ۲ شرح و تفسیر نموده است .
شیخ آقا بزرگ تهرانى نیز از این چهل حدیث یاد کرده است ۳ .
ب : ترجمه منظوم چهل حدیث چهل حدیث مذکور به خامه شاعرى با شعر به فارسى ترجمه شده است . از این ترجمه دو نسخه در دست است با این خصوصیات :
الف : نسخه کتابخانه دانشگاه تهران رساله چهارم از مجموعه شماره 164 ۴ .
ب : نسخه کتابخانه مجلس شوراى اسلامى، ضمن مجموعه شماره 1016 کتابهاى اهدایى سید محمد صادق طباطبایى به مجلس ۵، در پایان این نسخه شاعر تخلص خود را ذکر کرده است:

«سایل» ارباب نظم را صله استصله نظم خویش پیدا کن
شعر در شأن مرتضى گفتىصله از مرتضى تمنا کن
استاد حایرى در فهرست مجلس، احتمال داده که شاعر مذکور، همان سایل کاشانى باشد که در قرن دهم مى زیسته است.


1.فهرست نسخه هاى خطى کتابخانه حضرت آیت اللّه مرعشى، ج ۲۱، ص ۸۶

2.نسخه اى از این کتاب در کتابخانه مجلس شوراى اسلامى به شماره ۱۳۸۷۹ موجود است و در سال ۱۳۳۵ ق، در ۳۹۰ ص، به چاپ رسیده است .

3.الذریعة إلى تصانیف الشیعه، شیخ آقا بزرگ تهرانى، ج ۱۵، ص ۲۳

4.فهرست نسخه هاى خطى کتابخانه مرکزى دانشگاه تهران، ج ۲، ص ۱۵۷

5.فهرست نسخه هاى خطى کتابخانه مجلس شوراى اسلامى، عبدالحسین حایرى، ج ۲۳، ص ۲۹۵


صحیفة المحبة - صفحه 213

تصحیح رساله

تصحیح رساله از روى سه نسخه صورت گرفت که علایم هر کدام چنین است :
نسخه شماره 8084 کتابخانه آیت اللّه مرعشى با رمز «الف» .
نسخه شماره 164 دانشگاه تهران با رمز «ب» .
نسخه شماره 1016 کتابخانه مجلس شوراى اسلامى با رمز «ج».
احادیث نیز از کتاب «السبعین» و سایر مصادر حدیثى استخراج شده است .


صحیفة المحبة - صفحه 216

حرفى که بر زبان من است و حدیثى که حرز جان من است، ذکر مولایى است که وصى خواجه لولاست و محبتش ۱ از همه اولى «ذکره عبادة وحبّه سعادة» علیهما التحیّة والسّلام وآلهما وصحبهما الکرام.
و بعد: این چند ۲ کلمه اى است که صاحب «أُوتیت جوامع الکلم» در مناقب ابن عم خود أمیر البررة ۳ وقاتل الکفرة الإمام المظفّر والشجاع الغضنفر اسد اللّه الغالب المرتضى علیّ بن أبی طالب و أهل بیتش علیهم السلام فرموده وذات ملک صفاتش را به ابلغ وجه ستوده، انتخبتها من الکتب المعتبرة فی مناقبه منها کتاب السبعین فی فضائل أمیرالمؤمنین علیه السلام من تصانیف العارف الصمدانی المشتهر بعلی الثانی أمیر سید علی الهمدانی . قدس سره العزیز . .
و در ذیل هر حدیث ۴ دو بیت فارسى بطریق ترجمه مؤدّى مى شود ۵ [تذکرة


1.ج: محبیّش.

2.ب و ج: چهل.

3.ج: أمیرالمؤمنین.

4.ج: حدیثى.

5.در نسخه ج آمده: ترغیباً لمحبّیه وترغیماً لمبغضیه.


صحیفة المحبة - صفحه 217

للسلطان الأعظم الخاقان الأعدل الأکرم المدعو باسم المصطفى المنسوب بنسب المرتضى خلاصة الرضویة وسلالة المرتضویة السلطان ابن السلطان ابن السلطان أبو المکارم سلطان أحمدخان اللّهم مهّد قواعد عدالته] ۱ واللّه الموفق والمعین.

http://bayanbox.ir/view/2816279023922942021/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA101.png۱.

قال النبیّ صلى الله علیه و آله: عِنْوانُ صَحیفَةِ المؤمِنِ حُبُّ عَلیِّ بنِ أبی طالبٍ.

نامه مشرک است آن که در او                                نبود نام سرور غالب
هست عنوان نامه مؤمن دوستى على بو طالب۲


http://bayanbox.ir/view/2816279023922942021/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA101.png۲.

شیخ محمد مفید شیرازى (قرن دوازدهم)

تحقیق: محمد برکت

درآمد

صحبت از جانشینى پیامبر اسلام و لزوم تعیین جانشین از سوى ایشان و اینکه ایشان چه کسى را تعیین فرموده و دیگر مطالبى که تحت عنوان امامت مطرح مى شود، همواره ذهن دانشمندان اسلامى و اسلام شناس را به خود مشغول کرده که حاصل آن، تألیفات بى شمار این پژوهشگران است.
روش کار در بیان مباحث امامتْ متفاوت بوده است. گاهى مباحث کلامى و عقلى مطرح مى شود و گاهى با استناد به آیات و احادیث، جانشینى بلافصل امیرالمؤمنین على علیه السلام ثابت شده است. در کتاب حاضر، روش جدید و بدیعى مورد استفاده قرار گرفته که ان شاء اللّه مورد استفاده دانش پژوهان قرار خواهد گرفت.


الاربعین فی إثبات إمامة أمیر المؤمنین(ع) - صفحه 34

مـؤلف

یکى از خانواده هاى مشهور علمى و روحانى شیراز، خاندان امام جمعه است. عنوان «امام جمعه» براى این خانواده و شهرت ایشان، زمانى آغاز شد که شیخ عبدالنبى، فرزند شیخ محمدمفید، در دهه هفتادِ قرن دوازدهم هجرى قمرى، امام جمعه شیراز شد و اقامه نماز جمعه، بعد از وى توسط فرزندانش ادامه یافت.
مؤلف کتاب حاضر، شیخ محمد، مشهور به مفید و پدرِ شیخ عبدالنبى امام جمعه است. اطّلاع دقیق و کاملى از زندگى مؤلف در دست نیست. آنچه مسلّم است، پدر ایشان، شیخ حسین جزایرى، از میان قبایل عرب به شیراز هجرت نموده، در آنجا به تبلیغ دین مى پردازد. مؤلف، در شیراز متولّد شد و درگذشتش حدود سال 1150ق، در همان شهر است.
صاحب «فارسنامه ناصرى» در این باره مى گوید:
سلسله جلیله امام جمعه، جدّ اعلاى این سلسله است جناب مستطاب معلّى القاب، مقتداى علما و پیشواى فضلا، علاّمه زمان، ممهّد قواعد و قوانین، ضیاى دنیا و دین، شیخ حسین جزایرى،از جزایر عراقِ عرب به شیراز آمده، رحل اقامت را افکنده،مروّج مذهب اثنى عشرى گشته،احادیث و اخبار اهل بیت نبوى را گوشزدِ خاص و عام مى نمود و خلف الصدقش جناب مستطاب قدوه علما و زبده فضلا، علاّم فهّام، شیخِ مشایخ زمان، مقتداى اهل ایمان، شیخ محمد، مشهوربه شیخ مفید، سالها در شیراز به نشر علوم دینیّه و مقاصد یقینیّه، طلاّب علم را بهره مند مى نمود. ولادت آن جناب و وفاتش در شیراز اتّفاق افتاد و از مآثر علمیّه اوست: رساله «درّه نجفیّه» در اثبات امامت خاصّه و رساله «اربعین»، باز در اثبات امامت خاصّه که ذکر چهل سند در او نموده است. ۱


1.فارسنامه ناصرى، چاپ سنگى، ج۲، ص۶۱.


صفحه 35

مرحوم آقا بزرگ، احتمال داده که شیخ محمد مفید مورد بحث، همان است که شیخ عباس بلاغى (م1170ق) و محمدعلى حزین (م1180ق) محضر او را درک کرده اند. ۱
شایان ذکر است که در خاندان امام جمعه شیراز، سه نفر مشهور به مفیدند:
1. شیخ محمد مفید، مؤلف کتاب حاضر و پدر شیخ عبدالنبى امام جمعه.
2. شیخ محمد مفید زاهد، فرزند ارشد شیخ عبدالنبى امام جمعه که بعد از فوت پدرش (1191ق) تا پایان عمر (1229ق) امام جمعه شیراز بود.
3. شیخ مفید، متخلّص و مشهور به داور، فرزند میرزا نبى، فرزند کاظم، فرزند شیخ عبدالنبى امام جمعه (1251. 1325).

تألیفات

1. الأربعین فی اثبات الخلافة بلافصل لأمیر المؤمنین (رساله حاضر).
همان طور که مؤلف متذکّر شده است، تمامى احادیثى که در ذکر فضائل امام على(ع) موجود است، در حدّ تواتر و شهرت است؛ ولى در استدلال به خلافت بلافصل ایشان، فقط از تعدادى از آنها استفاده مى شود که در واقع، احادیث مشهور در استفاده بحث امامت است؛ همانند احادیث غدیر و منزلت.
مؤلف در رساله حاضر، از حادیثى استفاده کرده که خود، احادیث مشهورى هستند؛ ولى استفاده آنها در استدلال بر امامت امام


1.الکواکب المنتثرة، ص۷۳۴. مؤلف، پدر و تألیفات وى را صحیح بیان نموده است.


الاربعین فی إثبات إمامة أمیر المؤمنین(ع) - صفحه 36

على(ع)، مشهور نیست.

چهل گفتار 5- خطبه متقین (همام)

| سه شنبه, ۱۹ شهریور ۱۳۹۸، ۰۸:۰۵ ب.ظ
عکس امام علی

خطبه متّقین یا (همّام)

موضوع:

توصیف ویژگی های فردی، اجتماعی و عبادی متقین

صفات اجتماعی

  • نیک گفتاری، میانه روی، فروتنی، چشم پوشی از محرمات، گوش دادن به علم سودمند، حریص در طلب دانش، شکیبایی در سختی ها، بخشیدن کسی که به او ظلم کرده، دوری از سخن زشت،‌ تباه نکردن چیزی که به او سپرده شده، فرو بردن خشم،‌در امان بودن مردم از بدی او و امیدواری مردم به کارهای نیک او

صفات فردی

  • بدگمانی به خود، ترس از تمجید توسط دیگران، ایمان همراه با یقین، بردباری و امید به امور اخروی

صفات عبادی

  • نماز شبانه همراه با تلاوت قرآن، دواجویی در قرآن، تاثیر قرآن بر جان آن ها، خشوع در عبادات و شکرگزاری در طول شبانه روز

متن و ترجمه خطبه متقین‌

خطبه متقین از خطبه های مشهور امام علی (ع) است که به درخواست یکی از شیعیان و یاران او به نام هَمّام ایراد شده است.