تایتل قالب


۹ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «فضائل علی» ثبت شده است

نوادر الأثر فی علیّ خیر البشر

لشیخ الفقیه أبی محمد جعفر بن أحمد القمی الرازی الإیلاقی

من علماء القرن الرابع الهجری

تحقیق:

السید محمد الحسینی النیشابوری

http://bayanbox.ir/view/6074330904736142215/143.png

بسم الله الرّحمن الرّحیم

أحمد الله و أستعینه و اُصلِّی على نبیِّه محمّد و آله ، سألت أیَّدک[1] الله أن أجمع لک مَن روی أنَّ علیّاً علیه السلام خیر البشر فأجبتک إلى ملتمسک لأنَّک أهل لذلک، و سمَّیته کتاب « نوادر الأثر فی علیّ خیر البشر » و بالله أستعین و علیه أتوکَّل، فهو حسبی و نعم الوکیل.

فممَّن روى ذلک جابر بن عبد الله الأنصاری رحمه الله

ممّا روى عنه عاصم بن عمر:

1- قال الشیخ الفقیه أبو محمّد جعفر بن أحمد بن علی القمّی نزیل الرَّی مصنِّف هذا الکتاب: حدّثنا أبو محمّد هارون بن موسى[2] التلُّعکبری، قال: حدّثنی أحمد بن محمّد بن سعید، قال: حدّثنی محمّد بن عبید بن عتبة الکندی، قال: حدّثنی عبدالرّحمان بن سوید[3]، عن  أبیه، عن الأعمش، عن عاصم بن عمر، عن جابر بن عبدالله قال، قال رسول الله صلّی الله علیه وآله: علیٌّ خیر البشر من شکَّ فقد کفر.

2- حدّثنا علی بن محمّد بن علی بن الحسن بن بکیر البسطامی، قال: حدّثنی محمّد بن یعقوب بن إسحاق، قال: حدّثنی أحمد بن مخلّد، قال: حدّثنی أحمد بن یحیى، عن أحمد بن محمّد الخوارزمی، عن أبی حفص الأعشى، عن الأعمش، عن عاصم بن عمر، عن جابر بن عبدالله قال، قال رسول الله صلّی الله علیه وآله: علیّ خیر البشر من شکّ فقد کفر[4].


چهل آیه از فضائل امیرالمؤمنین علی علیه السلام در قرآن.

اشاره:

بنا به نقل مفسّرین و مورّخین عامّه و خاصّه آیات زیادی (بیش از سیصد آیه) در باره ولایت علی علیه السلام و فضائل و مناقب آنحضرت در قرآن کریم آمده است که نقل همه آنها از عهده این مقال خارج است، این گونه آیات در تفسیرهای روائی بیشتر بازتاب یافته است و در برخی بررسی و تبیین نیز شده است که مشتاقان می توانند به اینگونه کتاب ها مراجعه نمایند و از دریای فضائل ایشان استفاده نمایند در این نوشتار به دلیل اختصار تنها به چهل آیه اشاره می گردد:

 

آیات نازل شده در مورد امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام یا فضائل علی علیه السلام در قرآن

http://bayanbox.ir/view/3244478003960085283/arbaeen11.png 1- اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ (حمد۶) صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لاَ الضَّآلِّینَ (حمد ۷)

ما را به راه راست هدایت کن… (۶) راه کسانی که آنان را مشمول نعمت خود ساختی; نه کسانی که بر آنان غضب کرده ای; و نه گمراهان. (۷)

از رسول خدا، امام باقر و امام صادق علیهم السلام روایت شده است که علی علیه السلام صراط مستقیم است.  (بحار الانوار  ۳۵/۳۷۳)

همچنین از سعید بن جبیر از ابن عباس نقل شده است که پیامبر صلی الله علیه وآله به علی علیه السلام فرمود: تو راه روشن خدا و صراط مستقیم و رهبر دین هستی. (بحار الانوار  ۳۸/۹۲ همچنین در تفسیر المیزان علامه طباطبایی و مجمع البیان علامه طبرسی و تفسیر عیاشی و در کتاب معانی الاخبار ص ۳۲ نیز این حدیث آمده است)

http://bayanbox.ir/view/3244478003960085283/arbaeen11.png 2- از ابو بصیر از امام صادق علیه السلام در باره کلام خداوند: «ذلِکَ الکِتابُ لا رَیبَ فِیهِ هُدیً لِلمُتَّقِینَ»

نقل شده است که فرمود مقصود: از کتاب علی علیه السلام است که هیچ شکی در آن نیست که راهنمای پرهیزگاران است. و نیز منظور از متّقین تنها شیعیان علی علیه السلام هستند. (‌بقره آیه ۲) (تفسیر عیاشی و تفسیر علی بن ابراهیم قمی۱/۳۰ و شواهد التنزیل ۱/۶۷)

http://bayanbox.ir/view/3244478003960085283/arbaeen11.png 3- «الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاهَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ» (بقره ۳)

«(پرهیزکاران) کسانی هستند که به غیب ایمان می آورند; و نماز را برپا می دارند; و از تمام نعمتها و مواهبی که به آنان روزی داده ایم، انفاق می کنند.»

پیرامون تفسیر این ‌آیه گفته اند منظور از غیب، رجعت و قیامت و قیام قائم آل محمد است. یعنی اعتقاد داشتن به اینها. (تفسیر برهان ۱/۱۲۴)


إحیاء المَیْت بفضائل أهل البَیت للسیوطی

فضل آل البیت فی السنّة النبویة الشریفة

و هی رسالة عظیمة للإمام الجامع العالم الجلیل جلال الدین السیوطی رحمه الله و اسمها: إحیاء المیت بفضائل أهل البیت للسیوطی

و هی ستّون حدیثا نبویاً شریفا وردت فی حقّ أهل البیت الکرام جمعه رضی الله عنه فی رسالة واحدة.

http://bayanbox.ir/view/606733096233494818/1256-21518.jpg

http://s9.picofile.com/file/8368862700/4016.pngالحدیث الأول :

أخرج سعید بن منصور فی سننه :عن سعید بن جبیر رضی الله عنه فی قوله تعالى: (قل لا أسألکم علیه أجرا إلاّ المودّة فی القربى ) . قال: قُربى رسول الله صلى الله علیه و آله وسلّم.

سعید بن جبیر گوید: مراد از قُربی در آیه شریفه قل لا أسألکم علیه ... اقربای رسول الله است.

http://s9.picofile.com/file/8368862700/4016.pngالحدیث الثانی :

أخرج ابن المنذر, و ابن أبی حاتم و ابن مردویه فی تفاسیرهم و الطبرانی فی المعجم الکبیر عن ابن عباس رضی الله عنهما, لما نزلت هذه الآیة: ( قل لا أسألکم علیه أجرا إلا المودة فی القربى ). قالوا: یا رسول الله , من قرابتک هؤلاء الذین وجبت مودتهم؟ قال صلى الله علیه و آله وسلّم: علی, و فاطمة , و ولداهما .

ابن عباس گوید: چون آیه: قل لا اسألکم علیه... نازل شد گفتند یا رسول الله چه کسی هستند قرابت شما که واجب شذه است مودّتشان؟ فرمودند: علی و فاطمه و فرزندان ایشان.

ـ

http://s9.picofile.com/file/8368862700/4016.pngالحدیث الثالث :

أخرج ابن أبی حاتم ,عن ابن عباس رضی الله عنهما فی قوله تعالى (و من یقترف حسنة) . قال: المودة لآل محمد صلى الله علیه و آله وسلّم .


الأربعون حدیثاً فی فضائل أهل البیت علیهم السلام

ضیاء الدین محمد ابن جعفریة العلوی الحائری (م573ق)

تحقیق: محمد جواد حسینى جلالى

التمهید ۱

المؤلف

مؤلف هذه الدّرة النادرة هو الشریف الأجلّ الفقیه العالم ضیاءالدین أبی الفتح محمد بن محمد العلوی ابن جعفر [کذا ]الخازن. کذا جاء وصفه فی هذه النسخة المخطوطة.
وهو من أعلام القرن السادس، حدّث بهذه الروایات فی شهر جمادى الآخرة سنة 573 فی الحلة ـ العراق.
وقد جاءت نسبته بـ «ابن الجعفریة» و اللقب «الحائری» فی أکثر من مصدر، وأقدمها ما ذکره العلامة الحّلی (م 726 ق) فی إجازته لبنی زهرة، فقد ذکر من الکتب التی أجاز بها ما نصّه:
ومن ذلک کتاب العمل فی الیوم و اللیلة تصنیف الفقیه أبی عبدالله محمد بن هبة الله بن جعفر الطرابلسی، رواه الحسن بن الدربی عن الشریف الضیاء أبی الفتح محمد بن محمد بن الجعفریة الحسینی الحائری، عن الفقیه أبی عبد الله الحسین ابن اُخت قارورة، عن المصنف». ۲
وزاد المحدّث النوری (م 1320 ق) له لقب «الطوسی» نقلاً عن السید


1.التمهید بقلم العلامة الاُستاذ السید محمّد حسین الحسینی الجلالی دام ظله العالی .

2.البحار، ج۱۰۴، ص ۱۱۱ ؛ وراجع الذریعة، ج۲۵، ص۳۰۶.


الأربعون حدیثاً فی فضائل أهل البیت (ع) - صفحه 116

شمس الدین أبی علی فخار بن معد الموسوی (م 630 ق) فی کتابه الحجة على الذاهب إلى تکفیر أبی طالب قال رحمه الله ما نصّه ـ فی مشایخ أبی عبد الله محمد بن جعفر بن علی بن جعفر المشهدی الحائری المعروف بمحمد بن المشهدی مؤلّف المزار، ص 479:
ثالث عشرهم: الشریف أبو الفتح بن جعفریة، قال فی المزار: أخبرنی الشریف الجلیل العالم أبو الفتح محمد بن محمد بن الجعفریة أدام الله عزّه. ووصفه السید فخار فی کتاب الحجة بقوله: الشریف أبو الفتح محمد بن محمد بن الجعفریة العلویة الطوسی الحسینی الخازن، عن الشیخ الفقیه عماد الدین بن أبی القاسم الطبری. ۱
وأیضا عن کتاب الحجة:
إنّ فی سنة 595 قال: روى الشیخ أبو الفضل بن الحسین الأحدب رحمه الله قرأ علیه الشریف أبی الفتح محمد بن محمد بن الجعفریة العلویة الطوسی الحسینی الحائری، کذا وصفه فیه، وقد تقدم فی مشایخ محمد بن المشهدی صاحب المزار . ۲
ولکن لیس بهذا اللقب فی المطبوعة من الکتاب، راجع طبعة المطبعة العلویة فی النجف الأشرف عام 1351، بتحقیق السید محمد صادق بحر العلوم، وطبعة 1384 مطبعة الآداب فی النجف الأشرف ص 50 بتحقیق السید محمد بحر العلوم. ولم یرد هذا اللقب فی أی مصدر آخر.
وقد أطبقَت المصادر على نسبته إلى «الجعفریة» دون المخطوطة التی نسبته إلى «جعفر»، فقد صرّح النوری فی المستدرک (ج3، ص 471) وصفه بالعلویة، کما لم یبیّن وجه النسبة إلى اُمّه (أو إحدى اُمّهاته).
کما لایعرف وجه النسبة إلى طوس، هل مولده أو مهجره؟ ولاتختلف الأسانید فی المصادر من نسبته إلى الحائر الطاهر.


صحیفة المحبّة

سائل کاشانى (سده دهم هجرى)

درآمد

صحیفة المحبة رساله مختصرى است شامل دو بخش : الف . چهل حدیث در فضایل على علیه السلام، ب . ترجمه منظوم هر حدیث با دو بیت. در اینجا توضیحاتى درباره هر دو بخش ذکر مى شود.
الف: چهل حدیث در فضایل على علیه السلام، چهل حدیثى است که از حضرت پیامبر صلى الله علیه و آله در فضایل حضرت على علیه السلام نقل شده است . اغلب این احادیث (۳۵ حدیث) از کتاب «السبعین فی فضایل امیرالمؤمنین» میر سید على همدانى ۱، گزین شده است .
از این چهل حدیث نسخه اى ضمن مجموعه شماره ۸۰۸۴


1. میر سید على همدانى مشهور به شاه همدان (متولد ۱۲ رجب ۷۱۴ ومتوفاى ۶ ذى حجه ۷۸۶ ق) که نسبتش به امام زین العابدین علیه السلاممى رسد، بدین ترتیب : سید على همدانى بن سید شهاب الدین بن محمد بن على بن یوسف بن محمد بن جعفر بن عبداللّه بن محمد بن على بن حسن بن حسین بن الامام زین العابدین بن الامام الحسین بن على بن ابى طالب علیهم السلام. براى شرح حال و آثار وى رجوع شود به کتاب : احوال و آثار و اشعار میر سید على همدانى، تألیف دکتر محمد ریاض .


صحیفة المحبة - صفحه

شیخ محمد مفید شیرازى (قرن دوازدهم)

تحقیق: محمد برکت

درآمد

صحبت از جانشینى پیامبر اسلام و لزوم تعیین جانشین از سوى ایشان و اینکه ایشان چه کسى را تعیین فرموده و دیگر مطالبى که تحت عنوان امامت مطرح مى شود، همواره ذهن دانشمندان اسلامى و اسلام شناس را به خود مشغول کرده که حاصل آن، تألیفات بى شمار این پژوهشگران است.
روش کار در بیان مباحث امامتْ متفاوت بوده است. گاهى مباحث کلامى و عقلى مطرح مى شود و گاهى با استناد به آیات و احادیث، جانشینى بلافصل امیرالمؤمنین على علیه السلام ثابت شده است. در کتاب حاضر، روش جدید و بدیعى مورد استفاده قرار گرفته که ان شاء اللّه مورد استفاده دانش پژوهان قرار خواهد گرفت.


الاربعین فی إثبات إمامة أمیر المؤمنین(ع) - صفحه 34

مـؤلف

یکى از خانواده هاى مشهور علمى و روحانى شیراز، خاندان امام جمعه است. عنوان «امام جمعه» براى این خانواده و شهرت ایشان، زمانى آغاز شد که شیخ عبدالنبى، فرزند شیخ محمدمفید، در دهه هفتادِ قرن دوازدهم هجرى قمرى، امام جمعه شیراز شد و اقامه نماز جمعه، بعد از وى توسط فرزندانش ادامه یافت.
مؤلف کتاب حاضر، شیخ محمد، مشهور به مفید و پدرِ شیخ عبدالنبى امام جمعه است. اطّلاع دقیق و کاملى از زندگى مؤلف در دست نیست. آنچه مسلّم است، پدر ایشان، شیخ حسین جزایرى، از میان قبایل عرب به شیراز هجرت نموده، در آنجا به تبلیغ دین مى پردازد. مؤلف، در شیراز متولّد شد و درگذشتش حدود سال 1150ق، در همان شهر است.
صاحب «فارسنامه ناصرى» در این باره مى گوید:
سلسله جلیله امام جمعه، جدّ اعلاى این سلسله است جناب مستطاب معلّى القاب، مقتداى علما و پیشواى فضلا، علاّمه زمان، ممهّد قواعد و قوانین، ضیاى دنیا و دین، شیخ حسین جزایرى،از جزایر عراقِ عرب به شیراز آمده، رحل اقامت را افکنده،مروّج مذهب اثنى عشرى گشته،احادیث و اخبار اهل بیت نبوى را گوشزدِ خاص و عام مى نمود و خلف الصدقش جناب مستطاب قدوه علما و زبده فضلا، علاّم فهّام، شیخِ مشایخ زمان، مقتداى اهل ایمان، شیخ محمد، مشهوربه شیخ مفید، سالها در شیراز به نشر علوم دینیّه و مقاصد یقینیّه، طلاّب علم را بهره مند مى نمود. ولادت آن جناب و وفاتش در شیراز اتّفاق افتاد و از مآثر علمیّه اوست: رساله «درّه نجفیّه» در اثبات امامت خاصّه و رساله «اربعین»، باز در اثبات امامت خاصّه که ذکر چهل سند در او نموده است. ۱


1.فارسنامه ناصرى، چاپ سنگى، ج۲، ص۶۱.


صفحه 35

مرحوم آقا بزرگ، احتمال داده که شیخ محمد مفید مورد بحث، همان است که شیخ عباس بلاغى (م1170ق) و محمدعلى حزین (م1180ق) محضر او را درک کرده اند. ۱
شایان ذکر است که در خاندان امام جمعه شیراز، سه نفر مشهور به مفیدند:
1. شیخ محمد مفید، مؤلف کتاب حاضر و پدر شیخ عبدالنبى امام جمعه.
2. شیخ محمد مفید زاهد، فرزند ارشد شیخ عبدالنبى امام جمعه که بعد از فوت پدرش (1191ق) تا پایان عمر (1229ق) امام جمعه شیراز بود.
3. شیخ مفید، متخلّص و مشهور به داور، فرزند میرزا نبى، فرزند کاظم، فرزند شیخ عبدالنبى امام جمعه (1251. 1325).

تألیفات

1. الأربعین فی اثبات الخلافة بلافصل لأمیر المؤمنین (رساله حاضر).
همان طور که مؤلف متذکّر شده است، تمامى احادیثى که در ذکر فضائل امام على(ع) موجود است، در حدّ تواتر و شهرت است؛ ولى در استدلال به خلافت بلافصل ایشان، فقط از تعدادى از آنها استفاده مى شود که در واقع، احادیث مشهور در استفاده بحث امامت است؛ همانند احادیث غدیر و منزلت.
مؤلف در رساله حاضر، از حادیثى استفاده کرده که خود، احادیث مشهورى هستند؛ ولى استفاده آنها در استدلال بر امامت امام


1.الکواکب المنتثرة، ص۷۳۴. مؤلف، پدر و تألیفات وى را صحیح بیان نموده است.


الاربعین فی إثبات إمامة أمیر المؤمنین(ع) - صفحه 36

على(ع)، مشهور نیست.



http://bayanbox.ir/view/2526695797534659354/chelhadith02.png1ـ عِنوانُ صَحِیفَةِ المُؤمِنِ حُبُّ عَلِىِّ بنِ أبِى طالِبٍ (ع).

المناقب ؛ ج 2 , ص 151

عنوان و سرفصل نامه عمل مؤمن، محبّت علی بن ابی طالب(ع) است.

البته محبت علی بن ابی طالب، آن قدر اثرگذار است که از ظاهر صورت مؤمن هم هویداست.

 

http://bayanbox.ir/view/2526695797534659354/chelhadith02.png2 ـ قُلْ لِمَنْ أحَبَّ عَلِیَّاً یتَهَیَّأ لِدُخُولِ الجَنَّةِ. 

کنوز الحقائق ص١٠٨، ارجح المطالب ص۵٢۶، ینابیع الموده ج٢ص٧١.

به دوستدار علی(ع) بگو خود را برای وارد شدن به بهشت آماده کند.


http://bayanbox.ir/view/2526695797534659354/chelhadith02.png ۳
ـ کَفِّى وَ کَفُّ عَلِىٍّ فِى العَدلِ سَواءٌ. 

الأمالی (للمفید) ؛ ج 1 , ص 293

دست من [رسول الله]و دست علی(ع) در عدالت یکسان است.


مقدمه‌

سال دهم هجرت که مسلمانان همراه پیامبر اکرم صلّی الله علیه .وآله مراسم حج را به پایان رساندند و آن سال، بعدا «حجة الوداع» نام گرفت، پیامبر اکرم صلّی الله علیه .وآله عازم مدینه گردید. فرمان حرکت صادر شد. هنگامی که کاروان به سرزمین «رابغ» در سه میلی جحفه که میقات حجاج است، رسید امین وحی در مکانی به نام «غدیرخم» فرود آمد. آیه:
«یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته والله یعصمک من الناس».
نازل شد که ای پیامبر، آنچه از طرف خدا فرستاده شده، به مردم ابلاغ کن. اگر این کار را نکنی، رسالت خود را تکمیل نکرده‌ای و خداوند تو را از گزند مردم حفظ خواهد کرد. سوره مائده، آیه دستور توقف در آن مکان صادر شد. همه مردم ایستادند. وقت ظهر هوا، بشدت گرم بود. پیامبر اکرم صلّی الله علیه .وآله نماز ظهر را با جماعت خواند سپس در حالی که مردم دور او را گرفته بودند، بر روی نقطه بلندی که از جهاز شتران برپا شد، قرار گرفت و با صدای رسا خطبه خواند و سپس فرمود: «مردم نزدیک است من دعوت حق را لبیک گویم و از میان شما بروم من مسؤولم و شما هم مسؤولید».


منابع روائی اهل سنّت مملوّ از احادیثی است که فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علی و اهل بیت ایشان علیهم السلام را بیان نموده است. آنچه در زیر از نظر می گذرانید چهل حدیث برگزیده نبوی از این منابع در باره فضائل امیرالمؤمنین علی علیه السلام است که به مناسبت عید سعید غدیر برای خوانندگان محترم نقل جمع آوری شده است:

حدیث 1. قال رسول الله صلی الله علیه و آله: علیّ باب علمی ومبین لأمتی ما أرسلت به من بعدی، حبّه إیمان وبغضه نفاق.  (اللئالی سیوطی : ج1 ص173)

رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: على ـ علیه السلام ـ دروازه دانش من است و پس از من پیام هاى مرا براى امّتم تبیین مى کند. دوستی با او ایمان و دشمنی با او نفاق است.

حدیث 2. قال رسول الله صلی الله علیه و آله: أقدم أُمتی سلماً و أکثرهم علماً و أصحهم دیناً و أفضلهم یقیناً وأکملهم حلماً وأسمحهم کفاً وأشجعهم قلباً علی، وهو الإمام على أُمتی.  (ینابیع المودة قندوزی حنفی : ص76)

رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: علی ـ علیه السلام ـ پیشتازترین در مسلمان شدن و پربهره ترین در علم و خالص ترین در دین و برترین در یقین و کاملترین در بردباری و بخشنده ترین و پردل ترین امت من است و او امام و پیشوای امت (پس از من) است. 


أربعینات

چهل حدیث های کوتاه در موضوع های متفاوت

حلول ماه ربیع تهنیت باد
---------------------------------------------
امام صادق علیه السلام:
مَنْ حَفِظَ مِنْ أَحَادِیثِنا أَرْبَعِینَ حَدِیثاً بَعَثَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَالِماً فَقِیها. الکافی‏ ج۱: ص۴۸.
سعی ما بر فراهم نمودن چهل حدیث های موضوعی است که آسان وسریع در دسترس اندیشوران محقق، مبلغین، سخنوران و ارباب منبر (حفظهم الله) باشد.
عزیزان، ما را از نظرات سودمندتان محروم نفرمایید. قبلا از الطاف شما متشکریم.
--------------------------------------------------
ایمیل: chelhadith.ir@gmail.com
جستجو درپایگاه شمارابه هدف نزدیک میکند
--------------------------------------------------
امام عسکری علیه السلام: «نَحنُ حُجَجُ اللهِ عَلَیکُم وَ فاطِمَةُ حُجَّةٌ عَلَینا». یعنی ما حجّت های خداوند بر شماییم و فاطمه علیها سلام الله حجّت بر ماست.