تایتل قالب


13. گذشت کریمانه··· 27

14. پرهیز از حَسَد··· 28

15. ذلت ناپذیری··· 29

16. راستگویی··· 30

17. شکیبایی··· 31

18. وفای به عهد··· 32

19. نادیده گرفتن خطای دیگران33

20. حفظ زبان··· 34

21. قناعت··· 35

22. پرهیز از فحّاشی··· 36

23. صاف و سادگی··· 37

24. آبروداری··· 38

25. تحقیر دنیا··· 39

26. پاسخ نیک به بدی دیگران40

27. گناه گریزی··· 41

28. پرهیز ازحرام··· 42

29. پرهیزازاختلاف وعداوت43

30. رقابت درکسب کرامت44

31. تکریم جنین··· 45

32. نوع دوستی··· 47

33. تکریم غیر مسلمان48

34. تکریم مسلمان 49

35. کرامت زنان··· 50

36. تکریم کوچکترها51

37. یتیم نوازی··· 52

38. تکریم عالم··· 53

39. اهمیت احترام مهمان54

40. تکریم فقیر··· 55

مقدمه

کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است. (زیارت جامعه کبیره)

بر آستان احادیث اهل بیت، عقل خضوع می کند دل خشوع می یابد و روح سیراب می شود. احادیث نورانی ائمه اطهار، منشوری است که حکمت های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل ها و عقل ها

ص: 8

می تاباند. گلشنی روح پرور و گنجینه ای گرانبها و سرمایه ای پایان ناپذیر است.

امام باقر علیه السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت؛(1)

به شرق و غرب جهان بروید، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است.

همواره مدیون راویان، محدّثان و عالمان گذشته شیعه ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت شناسی، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل های

ص: 9


1- 1. الکافی، کلینی، ج 1، ص 399.

بعدی سپرده اند.

احادیث اهل بیت علیهم السلام آنگونه که خودشان فرموده اند، «نور» است.

مجموعه های حدیثی، دانشکده های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر حضوری می دهد و خرسندیم که ما میراث دار این علوم و معارفیم. برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرت ها و ضلالت ها و کج راهه ها، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت گر اندیشه ها و صفابخش دل ها و جان ها است.

روایات پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و اهل بیت او، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است،

ص: 10

هم در موضوعات اخلاقی، تربیتی، تهذیب نفس، پند و موعظه، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه السلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا لاَتّبعونا؛(1)

اگر مردم خوبی ها و زیبایی های سخن ما را بدانند، از ما پیروی می کنند.

بر این اساس، آموختن، نوشتن، بیان، نشر، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت، کاری است

ص: 11


1- 1. بحار الانوار، ج 2، ص 30، ح 13.

 ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم السلام.

کتب حدیثی شیعه، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است. برای بهره گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد.

«چهل حدیث نویسی»، یکی از گام های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که عالمان از دیرباز به آن مبادرت می ورزیدند و جامعه را از معنویّت آثار اهل بیت بهره مند می ساختند. اینکه امامان فرموده اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند، در روز قیامت فقیه و دین

ص: 12

شناس برانگیخته می شود، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه می کند. چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل. به هر حال، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است.

امروز، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت، بیش از هر زمان احساس می شود. عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می دهند، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان، سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه مند، روشن تر نشان می دهد و به همین دلیل،

ص: 13

مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث» می پردازند.

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث های موضوعی کرده است. موضوعات، ابتدا در کمیته ای تعیین، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند. سعی شده است اغلب موضوعات، اخلاقی، تربیتی، کاربردی و معارفی باشد. تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

ص: 14

* * *

امّا جزوه حاضر.....

انسان را «اشرف مخلوقات» می دانیم. این به خاطر کرامت های وجودی و ارزش هایی است که آفریدگار در وجود او به ودیعت نهاده که با شکوفا شدن آن ها به مقامی برتر از فرشته ها می رسد.

کرامت انسان یا ذاتی است که به تکوین و سرشت او برمی گردد، یا اکتسابی است که با تلاش و خودسازی و عبادت و عمل صالح و اخلاص به دست می آورد. هر دو نوع کرامت، او را به مقام صالحان می رساند و بهشت را نصیب او می گرداند.

کرامت انسان به چیست؟ چه کسانی باکرامت اند؟

ص: 15

انسان های کریم چه نشانه هایی دارند؟ چه کارها و صفاتی با کرامت انسان ناسازگار است؟ توجه به ارزش وجودی و کرامت نفس انسان، چگونه او را از تباهی ها باز می دارد؟ از نگاه قرآن و روایات، جایگاه والای انسان چیست؟

اینها و سؤالاتی از این قبیل، در سخنان پیشوایان معصوم ما _ که درود خدا بر آنان باد _ مطرح شده و پاسخ آن ها نیز آمده است. انس با احادیث اهل بیت و کاوش در این گنجینه نورانی. ما را به جایگاه ارزشمند انسان آشنا می سازد و همین «خودشناسی» است که هم گامی به سوی خداشناسی است، هم راهی برای کمال بخشیدن به وجود خویش.

اثر حاضر که تلاش و پژوهش ستودنی برادر فاضل و ارجمند آقای سید علی نقی میرحسینی است، به

ص: 16

این امور پرداخته و ما را با فرهنگ روایی در این زمینه آشنا می سازد. جا دارد که همین جا از ایشان تقدیر و تشکر شود.

امید است با توجّه به کرامت انسان و مقام خلیفه اللّهی او، بکوشیم تا خود را از هرچه با ساحت والای انسان کریم ناسازگار است دور سازیم و در عرصه عبودیّت، صلاح و اصلاح، پیش گام گردیم.

ص: 17

ملاک تقواست

«یَآ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَ أُنثَی وَ جَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَ قَبَآئِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ»؛(1)

ای مردم! شما را از مرد و زنی آفریدیم؛ و شما را گروه گروه و قبیله قبیله قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید؛ همانا بهترین شما نزد خداوند باتقواترین شماست.

ص: 18


1- 1. قرآن کریم سوره حجرات، آیه 13.

ص: 19

1

ریشه کرامت

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

لاَکَرَمَ کَالتَّقوَی(1)؛

کرامتی بسان تقوا و پرواپیشگی نیست.

ص: 20


1- 1. روضه الواعظین، ج 2، ص 434؛ غررالحکم، ص 270، ح 5875؛ مشکاه الانوار، ص 115. در ضمن در بیشتر روایات به جای عبارت «لاکرامه»، «لاکرم» آمده است.

ص: 21

2

معیار کرامت

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

إذَا أَخَذْتَ نَفْسَکَ بِطَاعَهِ اللّهِ أَکْرَمْتَهَا وَ إنْ إبْتَذَلْتَهَا فِی مَعَاصِیهِ أَهَنْتَهَا؛(1)

هنگامی که خود را در مسیر اطاعت خدا به کار گرفتی، خود را کریم نموده ای، و اگر خود را در مسیر گناه و تخلّف از دستورات الهی قرار دادی، به خود اهانت کرده ای.

ص: 22


1- 1. غررالحکم و دررالکلم، ص 185، ح 3530.

ص: 23

3

حقیقت کرامت

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

أَمْلِکْ عَلَیْکَ هَوَاکَ وَ شُحَّ بَنَفْسِکَ عَمَّا لایَحِلُّ لَکَ، فَإِنَّ الشُّحَّ بِالنَّفْسِ حَقِیقَهُ الْکَرَمِ؛(1)

هوای نفس خود را نگه دار، و نسبت به خود، از آنچه حرام است، بخل بورز؛ زیرا دریغ ورزیدن بر جان

ص: 24


1- 1. غررالحکم، ص 241، ح 4897.

خویش (از بدی ها)، حقیقت کرامت و بزرگواری است.

ص: 25

4

اهانت به مردم

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

أَذَلُّ النّاسِ مَنْ أَهانَ النّاسَ؛(1)

ذلیل ترین مردم کسی است که به مردم اهانت کند.

ص: 26


1- 1. من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 396.

5

شناخت ارزش خویش

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

الْعَالِمُ مَنْ عَرَفَ قَدْرَهُ وَ کَفَی بِالْمَرْءِ جَهْلاً اَلاَّ یَعْرِفَ قَدْرَهُ؛(1)

عالم و دانا کسی است که قدر خود را بشناسد و در نادانی انسان این بس که قدر و ارزش خویش را نداند.

ص: 27


1- 1. نهج البلاغه، خطبه 103.

ص: 28

6

کرامت در سایه عبودیت

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

إِنَّ اللّهَ قَدْ أَکْرَمَکُمْ بِدِینِهِ و خَلَقَکُمْ لِعِبادَتِهِ فَأَنْصِبُوا أَنْفُسَکُمْ فِی أَدَائِهَا؛(1)

خداوند با دینش شما را تکریم کرده (به شما کرامت داده) و شما را برای بندگی و عبادتش آفریده است.

ص: 29


1- 1. وقعه الصفین، ص 112؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 3، ص 184؛ بحارالانوار، ج 32، ص 403.

پس شما خود را برای ادای آن مهیا سازید.

ص: 30

7

دینداری و دینمداری

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

کَرَمُ الرَّجُلِ دِینُهُ؛(1)

بزرگواری آدمی، به دین اوست.

ص: 31


1- 1. مسند، احمد بن حنبل شیبانی، تحقیق: عبداللّه الدرویش، ج 3، ص 292، ح 8782.

8

اسلام، دین کرامت آفرین

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

اِنَّ اللّهَ تَعَالَی خَصَّکُمْ بِالأِسْلاَمِ و اسْتَخْلَصَکُمْ لَهُ، و ذَلِکَ لِأنَّهُ اسْمُ سَلاَمَهٍ و جِمَاعُ کَرَامَهٍ؛(1)

همانا خدای متعال شما را به اسلام اختصاص داد و برای اسلام برگزید، زیرا اسلام نامی از سلامت و فراهم کننده کرامت جامعه می باشد.

ص: 32


1- 1. نهج البلاغه، خطبه 152.

ص: 33

9

دوری از رذایل و هواهای نفس

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

... أَکْرِمْ نَفْسَکْ عَنْ کُلِّ دَنِیَّهٍ وَ إِنْ سَاقَتْکَ إِلیَ الرَّغَائِبِ فَإنَّکَ لَنْ تَعْتَاضَ بِمَا تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِکَ عِوَضاً وَ لا تَکُنْ عَبْدَ غَیْرِکَ وَ قَدْ جَعَلَکَ اللّهُ حُرّاً؛(1)

...نفس خود را از هرگونه پستی بازدار، هرچند تو را به اهدافت رساند، زیرا نمی توانی به اندازه آبرویی

ص: 34


1- 1. نهج البلاغه، نامه 31؛ مجموعه ورام، ج 1، ص 72؛ ج 2، ص 104؛ بحارالانوار، ج 74، ص 207؛ ج 100، ص 39.

که از دست می دهی، بهایی به دست آوری، برده دیگری مباش که خدا تو را آزاد آفرید....

ص: 35

10

وحدت و هماهنگی جامعه

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

فَانْظُرُوا إِلی ما صَارُوا إِلَیْهِ فِی آخِرِ أُمُورِهِمْ، حِینَ وَقَعَتِ الفُرْقَهُ، وَ تَشَتَّتَتِ الأُلْفَهُ، وَ اخْتَلَفَتِ الْکَلِمَهُ وَ الأفْئِدَهُ، وَ تَشَعَّبُوا مُخْتَلِفِینَ، و تَفَرَّقُوا مُتَحارِبِینَ، وَ قَدْ خَلَعَ اللّهُ عَنْهُمْ لِباسَ کَرَامَتِهِ؛(1)

ص: 36


1- 1. نهج البلاغه، خطبه 192.

پس به پایان کار ملت های گذشته بنگرید! در آن هنگام که به تفرقه و پراکندگی روی آوردند و الفت و دوستی آنان از بین رفت و سخن ها و دلهایشان گوناگون شد، از هم جدا و گروه گروه شدند و به جنگ با یکدیگر پرداختند؛ خداوند لباس کرامت خود را از تنشان بیرون آورد.

ص: 37

11

ویژگی های انسان کریم

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

ثَلاَثَهٌ تَدُلُّ عَلَی کَرَمِ الْمَرْءِ: حُسْنُ الْخُلُقِ وَ کَظْمُ الْغَیْظِ وَ غَضُّ الْطَرْفِ؛(1)

سه چیز گواه ارجمندی انسان است: خوش خویی، غلبه بر خشم و چشم پوشی از خطاهای دیگران.

ص: 38


1- 1. بحارالانوار، ج 75، ص 232.

ص: 39

12

گشاده رویی

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

أَلْکَرَمُ حُسْنُ السَّجِیَّهِ وَ اجْتِنَابُ الدَّنِیَّهِ؛(1)

رفتار خوش و دوری از کارهای پَست و فرومایه، از نشانه های کرامت است.

ص: 40


1- 1. غررالحکم، ص 317، ح 7312.

13

گذشت کریمانه

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

أَلْمُبَادَرَهُ اِلَی الْعَفْوِ مِنْ أَخْلاَقِ الْکِرَامِ(1)، أَلْمُبَادَرَهُ اِلَی الإنْتَقَامِ مِنْ شِیَمِ اللِّئَامِ؛(2)

اقدام به عفو و بخشش از اخلاق کریمان و اقدام به انتقام و کینه توزی از اخلاق فرومایگان است.

ص: 41


1- 1. غررالحکم، ص 245، ح 5005.
2- 2. غررالحکم، ص 346، ح 7953.

ص: 42

14

پرهیز از حَسَد

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

أَلکَرِیمُ بَرِئٌ مِنَ الْحَسَدِ؛(1)

انسان کریم از حَسَد دور و بیزار است.

ص: 43


1- 1. مستدرک الوسائل، ج 12، ص 21؛ غررالحکم، ص 381، ح 8629.

15

ذلت ناپذیری

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

الْکَرِیمُ یَأْبَی الْعَارَ وَ یُکْرِمُ الْجَارَ؛(1)

کریم ننگ و عار را خوش ندارد و نمی پسندد و همسایه اش را اکرام و احترام می کند.

ص: 44


1- 1. غررالحکم، ص 436، ح 10001.

16

راستگویی

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

الصَّادِقُ عَلَی شَفَا مَنْجَاهٍ و کَرامَهٍ، و الکَاذِبُ عَلَی شَرَفِ مَهْوَاهٍ وَ مَهَانَهٍ؛(1)

انسان راستگو در راه نجات و بزرگواری است، و درغگو بر لب پرتگاه هلاکت و خواری است.

ص: 45


1- 1. نهج البلاغه، خطبه 86.

ص: 46

17

شکیبایی

(امام امیر مؤمنان علی علیه السلام اشعث بن قیس را در مرگ فرزندش این گونه تسلیت داد):

اِنْ صَبَرْتَ صَبْرَ الأَکَارِمِ وَ اِلاّ سَلَوتَ سُلُوَّ البَهَائِمِ؛(1)

یا چون مردان بزرگوار صابر و شکیبا باش و یا چون چهارپایان بی تفاوت.

ص: 47


1- 1. نهج البلاغه، حکمت 414؛ بحارالانوار، ج 34، ص 306؛ مستدرک الوسائل، ج 2، ص 358.

18

وفای به عهد

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

مِنَ الکَرَمِ أَلوَفَاءُ بَالذِّمَمِ؛(1)

از نشانه های کرامت انسان، وفای به عهدها است.

ص: 48


1- 1. غررالحکم، ص 252، ح 5287.

19

نادیده گرفتن خطاهای دیگران

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

مِنْ أَشْرَفِ أَعْمَالِ الکَرِیمِ غَفْلَتُهُ عَمَّا یَعْلَمُ؛(1)

خود را به غفلت و بی خبری نمایاندن از بهترین کارهای بزرگواران است.

ص: 49


1- 1. نهج البلاغه، حکمت 222.

20

حفظ زبان

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

اَلکَرَمُ مَلِکُ الْلِّسَانِ وَ بَذَلُ الإِحْسَانِ؛(1)

انسان گرامی کسی است که حافظ و مالک زبان، صاحب بذل، بخشش و احسان باشد.

ص: 50


1- 1. غررالحکم، ص 214، ح 4177.

21

قناعت

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

مِنْ أَکْرَمِ الخُلُقِ التَّحَلِّی بِالقَنَاعَهِ؛(1)

از گرامی ترین ویژگی های افراد، قناعت پیشگی است.

ص: 51


1- 1. غررالحکم، ص 391، ح 8998.

22

پرهیز از فحّاشی

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

مَا أَفْحَشَ کَرِیمٌ قَطُّ؛(1)

انسان کریم هرگز کار زشت انجام نمی دهد و فحش نمی دهد.

ص: 52


1- 1. مستدرک الوسائل، ج 12، ص 83؛ غررالحکم، ص 223، ح 4496.

23

صاف و سادگی

 

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

أَلْکَرِیمُ أَبْلَجُ، أَلْلَّئیمُ مُلَهْوَجٌ؛(1)

انسان کریم روشن و آشکار است؛ ولی انسان فرومایه، پیچیده و پنهانکار است.

ص: 53


1- 1. غررالحکم، ص 434، ح 9918.

24

آبروداری

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

أَلکَرَمُ اِیْثَارُ الْعِرْضِ عَلَی الْمَالِ(1)، أَللُّؤمُ اِیْثَارُ الْمَالِ عَلَی الرِّجَالِ؛(2)

کرم عبارت است از برگزیدن آبرو بر ثروت؛ فرومایگی عبارت است از برگزیدن ثروت بر مردم.

ص: 54


1- 1. غررالحکم، ص 378، ح 8533.
2- 2. غررالحکم همان، ص 260، ح 5571.

ص: 55

25

تحقیر دنیا

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

مَنْ کَرُمَتْ نَفْسُهُ، صَغُرَتِ الدُّنیَا فِی عَیْنِهِ؛(1)

هرکس کرامت نفس داشته باشد، دنیا در دیده اش کوچک است.

ص: 56


1- 1. غررالحکم، ص 231، ح 4613.

26

پاسخ نیک به بدی های دیگران

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

أَلْکَرِیمٌ مَنْ جَازَی اْلإِسَاءَهَ بِالإِحْسَانِ؛(1)

انسان با کرامت، کسی است که بدی(های دیگران) را با نیکی پاسخ می دهد.

ص: 57


1- 1. غررالحکم، ص 59، ح 629.

27

گناه گریزی

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

اَلْکَریمُ مَنْ تَجَنَّبَ المَحارِمَ و تَنَزَّهَ عَنِ العُیُوبِ؛(1)

کریم کسی است که از حرام ها دوری گزیند و از عیب ها پاک و منزّه باشد.

ص: 58


1- 1. غررالحکم، ص 268، ح 5833.

28

پرهیز از حرام

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

مَن أَحَبَّ المَکارِمَ اجْتَنَبَ المَحَارِمَ؛(1)

هرکه مکارم و بزرگواری های اخلاق را دوست بدارد، از حرام ها دوری می نماید».

ص: 59


1- 1.الارشاد، ج 1، ص 299؛ اعلام الدین، ص 187؛ بحارالانوار، ج 74، ص 421؛ کشف الیقین، ص 182؛ کنزالفوائد، ج 1، ص 279.

ص: 60

29

پرهیز از اختلاف و عداوت

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

مَن کَرُمَت نَفْسُهُ قَلَّ شِقَاقُهُ وَ خِلافُهُ؛(1)

هر که کرامت نفس داشته باشد، عداوت و مخالفت او با مردم اندک می شود.

ص: 61


1- 1. غررالحکم، ص 231، ح 4612.

30

رقابت در کسب کرامت

امام حسین علیه السلام :

نافِسُوا فِی المَکَارِمِ وَ سَارِعُوا فِی الْمَغَانِمِ؛(1)

در تحصیل مکارم اخلاق و ارزش های متعالی رقابت کنید و در راه به دست آوردن گنجینه های پرارزش معنوی شتاب کنید.

ص: 62


1- 1. بحارالانوار، ج 75، ص 121؛ کشف الغمه، ج 2، ص 29.

31

تکریم جنین

اسحاق بن عمار می گوید: به امام کاظم علیه السلام عرض کردم:

المَرْأَهُ تَخافُ الحَبَلَ فَتَشْرَبُ الدَّواءَ فَتُلْقِی ما فِی بَطْنِها؟ قال: لا، فَقُلْتُ إِنَّمَا هِی نُطفهٌ. فقال: اِنَّ أَوّلَ ما یُخْلَقُ نُطْفَهٌ؛(1)

ص: 63


1- 1. وسائل الشیعه، ج 29، ص 25، ح 35063.

زنی از بچه دارشدن می ترسد، آیا می تواند دارویی بیاشامد تا آنچه در شکم دارد، را از بین ببرد؟ آن حضرت فرمود: نه. (یعنی نباید سقط جنین کند). عرض کردم: هنوز در حال نطفه است (آیا باز هم جایز نیست)؟ امام فرمود: آغاز خلقت انسان نطفه است.

ص: 64

32

نوع دوستی

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

مَثَلُ المُؤمِنِ فِی تَوَادِّهِمْ وَ تَرَاحُمِهِم کَمَثَلِ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَکَی بَعْضُهُ تَدَاعَی سَائِرُهُ بِالسَّهَرِ وَ الْحُمَّی؛(1)

مَثَل مؤمنین در دوستی و رحمت به یکدیگر مَثَل یک اندام است که اگر عضوی از آن به درد آید اعضای

ص: 65


1- 1. بحارالانوار، ج 58، ص 150.

دیگر با تب و بی خوابی با آن عضو همدردی می کنند.

ص: 66

33

تکریم غیر مسلمان

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

إتَّقِ اللّهَ! وَ لا تُحَقِّر مُسلِماً وَ لا مُعَاهَداً وَ لا تَغْصِبَنَّ مَالاً وَ لاَ وَلَداً وَ لا دَابَّهً...؛(1)

از خدا بترس! مسلمان و یا غیر مسلمان معاهد را تحقیر نکن و مال، فرزند، مرکب و... او را غصب نکن.

ص: 67


1- 1. الغارات، ج 2، ص 428.

ص: 68

34

تکریم مسلمان

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

مَن أکرَمَ أخاهُ المُسلِمَ فَإِنَّمَا یُکْرِمُ اللّهَ عَزَّوجَلَّ؛(1)

هرکس برادر مسلمان خود را تکریم نماید، در حقیقت خداوند عزّوجلَ را اکرام کرده است.

ص: 69


1- 1. من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 15؛ وسائل الشیعه، ج 16، ص 389؛ مکارم الاخلاق، ص 431.

ص: 70

35

کرامت زنان

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

خَیرُکُمْ خَیرُکُم لِأهْلِهِ و أَنَا خَیرُکُم لِأهْلِهِ؛ مَا أکْرَمَ النِّسَاءَ اِلاّ کَرِیمٌ، وَ لا أَهَانَهُنَّ اِلاّ لَئِیمٌ؛(1)

بهترین شما، بهترین شما با خانواده است، و من بهترین شما با خانواده هستم؛ جز کریمان، زنان را تکریم نمی کنند و جز انسان های پست و فرومایه، زنان را تحقیر نمی نمایند.

ص: 71


1- 1. مختصر تاریخ دمشق ابن عساکر، ج 7، ص 50.

ص: 72

36

تکریم کوچکترها

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

لا تُحَقِّرَنَّ أَحَداً مِنَ المسلمینَ فَاِنَّ صَغِیرَهُم عِنْدَ اللّهِ کَبِیرٌ؛(1)

هرگز مسلمانی را تحقیر مکن؛ زیرا که کوچک آنان نزد خدا بزرگ است.

ص: 73


1- 1. مجموعه ورّام، ج 1، ص 31.

ص: 74

37

یتیم نوازی

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

وَ تَحَنَّنُوا عَلی أَیتَامِ النّاسِ یُتَحَنَّنْ عَلیَ أَیتَامِکُمْ... وَ مَنْ أَکْرَمَ فِیهِ یَتِیماً أَکرَمَهُ اللّهُ یَومَ یَلْقاهُ؛(1)

به یتیمان مردم مهربانی کنید تا پس از شما با یتیمان شما مهربانی کنند.... کسی که در آن (یعنی

ص: 75


1- 1. الاقبال، ص 2؛ فضائل الأشهر، ص 77؛ وسائل الشیعه، ج 10، ص 313، ح 13494؛ بحارالانوار، ج 93؛ ص 356.

ماه رمضان) یتیمی را گرامی دارد، خداوند در روز قیامت او را گرامی خواهد داشت.

ص: 76

38

تکریم عالم

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

مَن وَقَّرَ عَالِماً فَقَدْ وَقَّرَ رَبَّهُ؛(1)

هرکس عالمی را تکریم و احترام کند، خداوند را تکریم و احترام کرده است».

ص: 77


1- 1. غررالحکم، ص 47، ح 218.

39

اهمیت احترام مهمان

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

مَنْ کَانَ یُؤْمِنُ بِاللّهِ وَ الْیَومِ الآخِرِ فَلْیُکْرِم ضَیفَهُ؛(1)

کسی که به خدا و روز قیامت ایمان دارد، مهمانش را گرامی می دارد.

ص: 78


1- 1. طب النّبی، ص 21؛ جامع الاخبار، ص 136؛ بحارالانوار، ج 59، ص 292.

ص: 79

40

تکریم فقیر

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم :

مَنْ أَهَانَ فَقِیراً مُسْلِماً مِنْ أَجْلِ فَقْرِهِ وَ اسْتَخَفَّ بِهِ فَقَدِ اسْتَخَفَّ بِحَقِّ اللّهِ... وَ مَنْ أَکْرَمَ فَقِیراً مُسْلِماً لَقِیَ اللّهَ یَومَ القِیامَهِ وَ هُوَ یَضْحَکُ اِلَیهِ...؛(1)

ص: 80


1- 1. اعلام الدین، ص 413_412؛ ثواب الاعمال، ص 283 _282؛ بحارالانوار، ج 73، ص 362 _ 361.

کسی که فقیر مسلمانی را به خاطر فقرش توهین کند و او را سبک بشمارد، حق خداوند را سبک شمرده است....؛ و کسی که فقیر مسلمانی را اکرام کند، روز قیامت، خدای متعال را در حالی ملاقات می کند که به سوی او متبسّم است.

ص: 81

کتاب نامه

_ قرآن کریم.

1. ابن ابی الحدید (586 _ 656 ق.) شرح نهج البلاغه، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، داراحیاء التراث، دوم، 1355 ق.

2. ابن منظور، (630 _ 711 ق)، مختصر تاریخ دمشق ابن عساکر، دمشق، دارالفکر للطباعه و التوزیع والنشر، اوّل، 1405 ق.

3. اربلی، علی بن عیسی (متوفای 693 ق.)، کشف الغمه، تبریز، مکتبه بنی هاشم، 1381 ق.

4. تمیمی الآمدی، عبدالواحد بن محمد (510 _ 550 ق.)، غررالحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1366 ش.

5. ثقفی، ابراهیم بن محمد (متوفای 283 ق.) الغارات، تحقیق : السید عبدالزهراء الحسینی الخطیب، قم، مؤسسه دارالکتاب، اوّل، 1410 ق.

6. حرّ عاملی، محمد بن الحسن(متوفای 1104 ق)، وسائل الشیعه، قم، مؤسسه آل البیت، اوّل، قم، 1409 ه.ق.

7. دیلمی، حسن بن ابی الحسن (متوفای 841 ق)، اعلام الدّین، قم، مؤسسه آل البیت، 1308 ق.

8. سید ابن طاووس (589 _ 664 ق)، اقبال الاعمال، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1367ش.

9. سید رضی، نهج البلاغه، تحقیق: صبحی صالح.

10. شعیری، تاج الدین (قرن 6 ق.)، جامع الاخبار، قم، انتشارات شریف رضی، 1363 ش.

11. شیبانی، احمد بن حنبل، مسند، تحقیق: عبداللّه الدرویش، بیروت، دارالفکر، دوم، 1414 ق.

12. ثواب الاعمال، قم، انتشارات شریف رضی، 1364 ه.ق.

13. فضائل الاشهر الثلاثه، قم، مکتبه الداوری، 1397 ق.

14. من لایحضره الفقیه، قم، جامعه مدرسین، 1413 ق.

15. شیخ مفید (336 _ 413 ق)، الارشاد، (2 جلد در یک مجلد)، قم، کنگره شیخ مفید،1413ق.

16. طبرسی، حسن بن فضل(قرن 6 ق)، مکارم الاخلاق، قم، مؤسسه نشر اسلامی، اوّل، 1414 ق.

17. علامه حلّی(648 _ 726 ق)، کشف الیقین، مؤسسه چاپ و انتشارات، 1411 ق.

18. فتال نیشابوری، محمد بن حسن (شهادت 508 ق)، روضه الواعظین، قم، انتشارات شریف رضی.

19. کراجکی، ابوالفتح (متوفای 449 ق)، کنزالفوائد، قم، انتشارات دارالذخائر، اوّل، 1410 ق.

20. مجلسی، محمدباقر (1037 _ 1110 ق.)، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1404 ق.

21. محدّث نوری، میرزاحسین( 1254 _ 1320 ق.)، مستدرک الوسائل، قم، موسسه آل البیت، 1408ق.

22. مستغفری، ابوالعباس (350 _ 432 ق.)، طب النّبی، قم، انتشارات شریف رضی، 1362 ش.

23. نصر بن مزاحم منقری (متوفای 212 ق.)، وقعه الصفین، تحقیق: عبدالسلام محمد هارون، قم، کتابخانه آیه الله مرعشی نجفی، 1403 ق.

24. ورّام ابن ابی فراس (متوفای 605 ق.)، مجموعه ورّام (2 جلد در یک مجلد)، قم، مکتبه الفقیه.


ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

أربعینات

چهل حدیث های کوتاه در موضوع های متفاوت

حلول ماه ربیع تهنیت باد
---------------------------------------------
امام صادق علیه السلام:
مَنْ حَفِظَ مِنْ أَحَادِیثِنا أَرْبَعِینَ حَدِیثاً بَعَثَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَالِماً فَقِیها. الکافی‏ ج۱: ص۴۸.
سعی ما بر فراهم نمودن چهل حدیث های موضوعی است که آسان وسریع در دسترس اندیشوران محقق، مبلغین، سخنوران و ارباب منبر (حفظهم الله) باشد.
عزیزان، ما را از نظرات سودمندتان محروم نفرمایید. قبلا از الطاف شما متشکریم.
--------------------------------------------------
ایمیل: chelhadith.ir@gmail.com
جستجو درپایگاه شمارابه هدف نزدیک میکند
--------------------------------------------------
امام عسکری علیه السلام: «نَحنُ حُجَجُ اللهِ عَلَیکُم وَ فاطِمَةُ حُجَّةٌ عَلَینا». یعنی ما حجّت های خداوند بر شماییم و فاطمه علیها سلام الله حجّت بر ماست.