أربعینات

چهل حدیث های کوتاه در موضوع های متفاوت

أربعینات

چهل حدیث های کوتاه در موضوع های متفاوت

چهل حدیث شب قدر * معدن الجواهر * چهل سؤال و جواب * چهل حدیث شریف در باره اسباب طول عمر * چهل حدیث در باره کرامت انسان * چهل داستان از عظمت قرآن کریم * چهل توصیه به زوج های جوان * چهل حدیث جایگاه مرد در خانواده * چهل حدیث اتّحاد اسلامی * چهل حدیث در باره بهشت و جهنّم * چهل حدیث در باره نظم و برنامه ریزی * چهل غایت در یک حدیث * چهل حدیث در باره کرامت انسان * کتاب: نوادر الأثر فی علی خیر البشر * چهل حدیث در موانع رفتن به بهشت (کتاب المانعات من دخول الجنّة) * چهل و دو باب در فضیلت روز جمعه (کتاب العروس) * چهل نکته آماری در مورد نهضت کربلا * چهل حدیث بلا * چهل گفتار7،زیارت غدیریّه امام هادی ع * چهل سؤال و جواب * چهل حدیث خانواده (کودک) * چهل حدیث خانواده (مردان) * چهل حدیث خانواده (زنان) * چهل حدیث شریف درباره اسباب طول عمر * آموزش تصویری نماز برای نوجوانان+نماز نشسته * چهل داستان از عظمت قرآن کریم * چهل چرا (یا پاسخ به 40سؤال اعتقادی، فقهی، قرآنی، عمومی،نوجوانان وجوانان) * چهل فصل (منشور شیعه) * چهل توصیه به زوج های جوان * چهل حدیث جایگاه مرد در خانواده * چهل حدیث در باره پیشگیری از جرم و گناه * چهل حدیث در باره روزه داری به انضمام خطبه شعبانیه رسول اکرم و خطبه امیر المؤمنین صلوات الله علیهما در اول رمضان * چهل حدیث نبوی در اتحاد و انسجام * چهل حدیث در اهمیت و ضرورت انسجام اسلامی * سه چهل حدیث در اتحاد و انسجام مسلمانان * چهل حدیث در باره نظم و برنامه ریزی * چهل حدیث در باره قم * چهل حدیث اتّحاد اسلامی * اشعار فاطمی * چهل حدیث در باره بهشت و جهنّم * چهل حدیث در باره کرامت انسان * چهل حدیث حضرت زهرا علیها السلام {تصویر} * چهل آیه شریفه در فضائل امام علی علیه السلام * چهل داستان در امر به معروف و نهی از منکر * چهل حدیث در باره زهد و عدم گرایش به دنیا * چهل غایت در یک حدیث * چهل حدیث در باره کودک * چهل حدیث ابو زکریا یحیی بن شرف نووی (سنّی) * (نظاره مَزُور) چهل حدیث در فضیلت کربلا * چهل مَثَل از أمثال قرآن کریم * چهل حدیث در باره حق و حقوق همسایه «2» * چهل حدیث در باره حقوق همسایه * اربعون حدیثا الفاطمیه لأیمن عبدالکریم * چهل حدیث « گوهرهای قدسی » * ستّون حدیثاً [کتاب إحیاء المَیْت بفضائل أهل البیت ع للسیوطی] * 40 آموزه مهم در باره همسرداری از زبان ائمه علیهم السلام * چهل حدیث از رسول الله صلی الله علیه وآله * [أربعة أربعین] چهار چهل حدیث از امام صادق علیه السلام * چهل حدیث در باره آب و نان * چهل حدیث در باره « عید » * اربعون حدیثا من الصحاح و الحسان- جلال الدین السیوطی * اربعون حدیثا فی فضائل اهل البیت علیهم السلام - محمد بن جعفریة العلوی * چهل حدیث مسلسل (کتاب المسلسلات لجعفربن احمد القمی الرازی) * چهل حدیث در باره توسل به اولیاء الهی * چهل حدیث در باره فاطمه زهرا سلام الله علیها * چهل حدیث فقهی فخر المحققین محمد بن الحسن الحلی (فرزند علامه) * چهل حدیث عبد العظیم حسنی ره * اربعون حدیثا فی فضائل أمیر المؤمنین ع لمحمد بن أبی مسلم الرازی * 1.صحیفة المحبّة 2.نظیم اللآلی (دو چهل حدیث باترجمه منظوم در فضائل علی علیه السلام) * الأربعون الزاهره المنسوبه ألی العترة الطاهرة * الأربعون الودعانیة لابن ودعان ابو نصر محمد بن علی * الأربعین فی إثبات إمامة أمیر المؤمنین ع شیخ محمد مفید * أربعون حدیثا: 1.ابراهیم بن سلیمان قطیفی 2.حسین بن عبدالصمدحارثی 3.محمد تقی مجلسی * اربعین و شعر اربعین * چهلمین آیه سوره های قرآن و دعاهای قرآنی * چهل حدیث زیارت امام حسین ع با پای پیاده * نگاهی نو به چهل آیه از قرآن کریم * چهل گفتار 5و6- خطبه متقین و قاصعه * چهل حدیث از حکمتهای نهج البلاغه * چهل گفتار 4-عهد نامه مالک اشتر نخعی * چهل گفتار 3. حدیث عنوان بصری * چهل حدیث معتبر در موعظه و حکمت * چهل داستان حدیثی از عیون أخبار الرضا ع * چهل حدیث در باره ارزش زنان * چهل گفتار 2- نامه امام علی به امام حسن علیهما السلام * چهل حدیث در اثبات امامت از شیعه و سنی * چهل داستان کوتاه و متنوع برای نوجوانان * چهل درس زندگی از نگاه امام رضا علیه السلام * چهل حدیث اخلاقی: برگرفته از اصول کافی * چهل گام تا عتبات احادیث و نکاتی چند ویژه عتبات * چهل گفتار1،رساله حقوق امام سجاد ع * چهل حدیث در باره رازداری * چهل حدیث در باره جایگاه غدیر * چهل حدیث کوتاه از فضائل علی علیه السلام * چهل حدیث در باره درختکاری و کشاورزی * چهل حدیث زیارت قبر امام حسین ع * چهل حدیث در باره حسرت * چهل حدیث در باره حج 3 * چهل حدیث سیره نبوی صلّی الله علیه و آله وسلّم * چهل حدیث حقوق بشر اسلامی * چهل حدیث امر به معروف ونهی از منکر در گفتار علوی ع * چهل حدیث سیره امام سجاد ع در سفر بیت الله الحرام * چهل حدیث در باره آراستگی و زیبائی * چهل حدیث پیرامون نور یزدان، مهدی عج * چهل حدیث مهدی ع در کلام امیر المؤمنین ع ومقاله ای در اربعینهای مهدوی * چهل حدیث در منزلت قلب * چهل حدیث در باره امام رضا علیه السلام * چهل اندرز خدا به عیسی بن مریم علیهما السلام * چهل حدیث فارسی درباره تربت و زیاررت امام حسین ع * چهل حدیث مورد نظر پیامبر صلی الله علیه وآله * چهل حدیث ابونعیم اصفهانی در باره مهدی علیه السلام * الأربعون القرآنیه {چهل حدیث قرآنی} عربی سنی * الاربعین فی فضل القرآن المبین {عربی سنی} * چهل حدیث در فضائل علی{ع} ازمنابع اهل سنت * چهل حدیث نماز * 40 حدیث منظوم از سرور آزادگان حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام * چهل حدیث در باره چشم چرانی * چهل داستان و چهل حدیث از امام باقر {ع} * چهل داستان و چهل حدیث از امام هادی{ع} * چهل داستان و چهل حدیث از امام کاظم {ع} * چهل داستان و چهل حدیث از امام سجّاد ع * چهل داستان و چهل حدیث از امام رضا ع * چهل داستان و چهل حدیث ار امام علی{ع} * چهل داستان و چهل حدیث از امام صادق ع * چهل داستان و چهل حدیث از رسول اکرم ص * چهل داستان و چهل حدیث از امام حسن {ع} * چهل داستان و چهل حدیث از فاطمه زهرا {ع} * چهل داستان و چهل حدیث از امام حسین{ع} * چهل داستان و چهل حدیث از امام عسکری{ع} * چهل داستان و چهل حدیث از امام جواد {ع} * چهل داستان و چهل حدیث از امام زمان {ع} * چهل حدیث طبی از رسول الله صلّی الله علیه وآله * چهل حدیث عزاداری * أربعون نصیحه لإصلاح البیوت * چهل حدیث تعلیم و تعلّم لاتین * چهل حدیث نبوی، حسنی و رضوی * چهل حدیث تعلیم و تعلّم * چهل حدیث معجزه صلوات * چهل حدیث {الاربعون} شهید اول * چهل حدیث شهید و شهادت * چهل خصلت برای مؤمن * صد نکته مدیریتی از نهج البلاغه * چهل حدیث در باره مدیریت * چهل حدیث در باره معاد * چهل حدیث سیر و سفر * چهل حدیث عفو و اغماض * چهل حدیث نماز از 14 معصوم علیهم السلام * چهل حدیث های الفبائی * چهل حدیث در باره حج {2} * چهل حدیث در باره حج * چهل حدیث از امام باقر {ع} 2 * 1000حدیث در 100موضوع {2} * 1000حدیث در 100موضوع {1} * چهل حدیث تربیت لقمانی * چهل حدیث در باره زیارت * چهل حدیث در خورد و خوراک * چهل حدیث در باره پدر * چهل حدیث در باره عمل * چهل حدیث از شیخ عباس قمی * چهل حدیث در باره رؤیا * چهل حدیث قضاوت و داوری * چهل حدیث در باره موفقیت * چهل حدیث از چهل کتاب اهل سنت {مهدی} * چهل حدیث فرزند آوری * چهل حدیث جهاد و شهادت * چهل حدیث نماز جمعه و جماعت * چهل حدیث در باره کشاورزی * چهل حدیث در باره اخلاص * چهل حدیث در باره بیمار و بیماری * چهل حدیث در باره نیّت * چهل حدیث بهداشت 2 * چهل حدیث در باره حضرت مهدی * چهل حدیث در باره حسد * چهل حدیث میانه روی و اقتصاد * چهل حدیث بخل و خسّت نفس * چهل حدیث در باره حسن ظنّ * چهل حدیث صحّت و عافیت * چهل حدیث آبروی مؤمن * چهل حدیث مال و ثروت * چهل حدیث نفاق و دو رویی * چهل حدیث در باره مشورت * چهل حدیث در باره شیطان * چهل حدیث سرمایه عمر * أربعون حدیثا للشیخ منتجب الدین * چهل حدیث در باره نام گذاری * چهل حدیث در فضیلت شیعه * چهل حدیث در باره غیبت * چهل حدیث دعا و استجابت * چهل حدیث درد و درمان * چهل حدیث صدقه جاریه * چهل حدیث خود سازی * چهل حدیث بیت المال * چهل حدیث حلال و حرام * چهل حدیث روان شناسی * چهل حدیث سحر خیزی * چهل حدیث اولین ها * چهل حدیث پیامبران گذشته * چهل حدیث از امام رضا علیه السلام {2} * چهل حدیث جوان و جوانی * چهل حدیث هادوی * چهل حدیث از امام هادی علیه السلام {3} * چهل حدیث از امام هادی علیه السلام {2} * چهل حدیث در باره نگاه به نامحرم * چهل حدیث آئین همسر داری 2 * چهل حدیث آئین همسر داری * چهل نکته پزشکی و تأثیر نماز * چهل حدیث در باره پرسش و پاسخ * چهل نکته در سیر و سلوک * چهل نکته در جهت حفظ قرآن * چهل پرسش و پاسخ درباره قیام امام حسین (ع) * چهل حدیث های تصویری * چهل حدیث تصویری در باره کسب حلال * چهل حدیث تصویری در اصلاح و سازش * بشاره الشیعه بخش 3 فهارس * چهل بشارت {بشاره الشیعه} بخش 2 * چهل بشاره {بشاره الشیعه} بخش 1 * چهل حدیث در باره نماز و خلوت با خالق * چهل حدیث مسواک * چهل حدیث بردباری و خشم * چهل حدیث راستگویی و دروغگویی * چهل حدیث در عدل الهی * چهل حدیث راز خوشبختی و بدبختی * چهل حدیث اصلاح جامعه * چهل حدیث بهترین و بدترین مردم * چهل حدیث رفتار خداپسندانه * چهل حدیث شایسته ترین الگو * چهل حدیث دوستی با خدا 10 * چهل حدیث {4} 10 * چهل حدیث {3} 10 * چهل حدیث {2} 40 * چهل حدیث چهل حدیث در فضیلت بسم الله الرحمن الرحیم * چهل حدیث درباره تربیت فرزند * چهل حدیث از امام جواد علیه السلام {2} * چهل حدیث نبوی در فضیلت علم * چهل حدیث فضائل حضرت زهرا(س) از منابع اهل سنت * چهل حدیث آداب معاشرت * چهل حدیث کارگشائی از دیگران * چهل حدیث {کَیفَ أصبَحتَ} بینش * چهل حدیث علائم و نشانه های هرکس * چهل حدیث خرید و فروش * چهل حدیث در باره سلام * چهل حدیث راه زندگی *چهل حدیث از امام زین العابدین (علیه السلام) {2} * چهل حدیث از امام باقر علیه السلام * چهل حدیث از امام زمان عج {2} * چهل حدیث از امام حسن عسکری علیه السلام {2} * چهل حدیث از امام حسن عسکری علیه السلام * چهل حدیث از امام حسن مجتبی علیه السلام * چهل حدبث از امام کاظم ع 2 * چهل حدیث از امام کاظم (ع) * چهل حدیث در پلیدی شراب * چهل حدیث در باره اسراف * چهل حدیث قدسی * چهل حدیث در فضیلت کربلا * چهل حدیث در باره غدیر * چهل حدیث در فضیلت صلوات * چهل حدیث در باره زکات * چهل گفتار5 * چهل حدیث مروّت وجوانمردی * چهل حدیث در باره توبه * چهل حدیث در باره ازدواج {2} * چهل حدیث در باره روزه داری و رمضان * چهل حدیث در حُسن خلق * چهل حدیث تولّی و تبرّی * چهل حدیث درباره حقّ الناس * چهل حدیث کار وتلاش {2} * چهل حدیث در باره کار و همت عالی * چهل حدیث امام علی علیه السلام {2} * چهل حدیث در باره بهداشت و سلامت * چهل حدیث در باره صبر و شکیبائی * چهل حدیث در باره قرض الحسنه * چهل حدیث در باره نماز شب * چهل حدیث در باره انتظار * چهل حدیث امر به معروف و نهی از منکر * چهل حدیث در باره مساجد * چهل حدیث در باره شکر گزاری * چهل حدیث در باره شرم وحیا * چهل حدیث امانت داری * چهل حدیث در باره دعا * چهل حدیث در مهمان ومهمانداری * چهل حدیث فارسی در باره ازدواج * چهل حدیث نیکی به پدر ومادر * چهل حدیث قرآنی * چهل حدیث در باره قرآن * چهل حدیث حجاب و پوشش * چهل حدیث در باره کودک * چهل حدیث در صله رحم * ترجمه چهل حدیث در باره نماز * ترجمه چهل حدیث آخر الزمان * چهل حدیث در باره دنیا * چهل حدیث از امام هادی علیه السلام

أربعینات

---------------------------------------------------
امام صادق علیه السلام:
مَنْ حَفِظَ مِنْ أَحَادِیثِنا أَرْبَعِینَ حَدِیثاً بَعَثَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَالِماً فَقِیها. الکافی‏ ج۱: ص۴۸.
سعی ما بر فراهم نمودن چهل حدیث های موضوعی است که آسان وسریع در دسترس اندیشوران محقق، مبلغین، سخنوران و ارباب منبر (حفظهم الله) باشد.
عزیزان، ما را از نظرات سودمندتان محروم نفرمایید. قبلا از الطاف شما متشکریم.
--------------------------------------------------
ایمیل: chelhadith.ir@gmail.com
جستجو درپایگاه شمارابه هدف نزدیک میکند
--------------------------------------------------
امام عسکری علیه السلام: «نَحنُ حُجَجُ اللهِ عَلَیکُم وَ فاطِمَةُ حُجَّةٌ عَلَینا». یعنی ما حجّت های خداوند بر شماییم و فاطمه علیها سلام الله حجّت بر ماست.

امام صادق «ع» : هر کس چهل حديث از احاديث ما را حفظ کند خداوند او را روز قيامت عالم و فقيه مبعوث مي فرمايد

چهل حدیث در منزلت قلب

سه شنبه, ۲۹ مرداد ۱۳۹۸، ۰۷:۳۰ ب.ظ

فهرست مطالب

مقدمه ناشر··· 5

قلب سلیم··· 13

1. قلب حرم خداست··· 14

2. رهایی از دنیا··· 15

3. تزکیه و پاکی دل··· 16

4. قلب محزون محبوب خدا··· 17

5. صلاح قلب··· 18

6. دل مؤمن و عنایت ویژه الهی··· 19

7. دل با صفا··· 20

8. قلب و زبان··· 21

9. نتیجه قساوت قلب··· 22

10. عامل نیرومندی قلب··· 23

11. خوراک قلب··· 24

12. اخلاص لطافت بخش قلب··· 25

13. قلب فهیم··· 26

14. دل و حسابرسی··· 27

15. دل نگهبان زبان··· 28

16. اثرپذیری قلب··· 29

17. دشواری دل کندن··· 30

18. دل کتاب فکر··· 31

19. حضور قلب··· 32

20. آبادی قلب··· 33

21. صادرات دل پاک··· 34

22. قلب موعظه گر··· 35

23. دل چشمه حکمت··· 36

24. قلب جایگاه ایمان··· 37

25. تصمیم به خیانت··· 38

26. سالم ترین دل··· 39

27. دل بی تقوی سرچشمه فتنه ها··· 40

28. راه حیات قلب··· 41

29. قلب سلیم هدیه خدا··· 42

30. قلب وارونه··· 43

31. خنده زیاد عامل دل مردگی··· 44

32. مایه روشنایی دل··· 45

33. مرگ دلها··· 46

34. کوردلی··· 47

35. قلب کافر··· 48

36. منزلت قلب در بدن··· 49

37. آبادی دلها··· 50

38. رعایت حال دل··· 51

39. بزرگترین درد··· 52

40. نقش قلب در رفتار··· 53

منابع و مآخذ··· 54

مقدمه ناشر

 کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است.

زیارت جامعه کبیره

بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع می کند دل خشوع می یابد و روح سیراب می شود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمت های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل ها و عقل ها می تاباند . گلشنی روح پرور و گنجینه ای گرانبها و سرمایه ای پایان ناپذیر است .

ص: 5

امام باقر علیه السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت؛(1)

به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .

همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعه ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت شناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل های بعدی سپرده اند .

احادیث اهل بیت علیهم السلام آنگونه که خودشان فرموده اند ، «نور» است .

مجموعه های حدیثی ، دانشکده های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر حضوری می دهد و خرسندیم که ما میراث دار این

ص: 6


1- 1 . الکافی ، کلینی ، ج 1 ، ص 399 .

علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرت ها و ضلالت ها و کج راهه ها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت گر اندیشه ها و صفابخش دل ها و جان ها است .

روایات پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ، تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه السلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا لاَتّبعونا؛(1)

ص: 7


1- 1 . بحار الانوار ، ج 2 ، ص 30 ، ح 13 .

اگر مردم خوبی ها و زیبایی های سخن ما را بدانند ، از ما پیروی می کنند .

بر این اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم السلام .

کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهره گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .

«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گام های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که عالمان از دیرباز به آن مبادرت می ورزیدند و جامعه را

ص: 8

از معنویّت آثار اهل بیت بهره مند می ساختند . اینکه امامان فرموده اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس برانگیخته می شود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه می کند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .

امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس می شود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می دهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ،

ص: 9

سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه مند ، روشن تر نشان می دهد و به همین دلیل ، مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث» می پردازند .

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث های موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیته ای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

* * *

ص: 10

امّا جزوه حاضر .....

«قلب» ، مرکز ادراکات و احساسات و باورهای انسان است . کانونی است که اگر پاک و سالم باشد ، عمل های خوب و خداپسند از انسان سر می زند واگر آلوده به وسوسه های شیطانی و هواهای نفسانی باشد ، عامل سقوط اخلاقی انسان می شود .

در روایات ، از قلب به عنوانِ «حرم خدا» و «امام بدن» و «چشمه حکمت» و ... یاد شده و برای آن ، صفاتی همچون مرگ دل ، حیات دل ، تیرگی دل ، روشنی دل ، کوری دل ، بینایی دل و ... شمرده شده است . اینها همه گواه اهمیت نقش قلب در شخصیت و اعتقادات و اعمال انسان است .

پاکسازی دل ، سبب می شود که به کعبه پاکی و ایمان تبدیل شود و غفلت از طهارت قلب ، آن را پایگاه شیطان می سازد و «قلب سلیم» که می تواند

ص: 11

عامل نجات انسان در دنیا و سعادت او در آخرت گردد ، اگر به قلبی مرده ، افسرده ، تاریک و کور بدل شود ، راه هدایت را به روی انسان می بندد و زندگی و آخرتش را تباه می سازد .

اثر حاضر که گزیده ای از روایات مربوط به قلب و منزلت آن است ، به کوشش برادر ارجمند ، حجه الاسلام آقای علی اشرف عبدی فراهم آمده است که ضمن تقدیر فراوان از ایشان ، امیدوارم توفیق اصلاح قلب و تطهیر آن از رذایل و آلودگی های نفسانی ، زمینه ساز سعادتمان گردد . و این چراغ هدایت ، روشنگر را همان باشد.

انتشارات زائر / آستانه مقدسه

1387

ص: 12

قلب سلیم

اشاره

یَوْمَ لا یَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ ؛ إِلاّ مَنْ أَتَی اللّهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ؛

آن روزی که مال و فرزندان (هیچ به حال انسان) سود نبخشند و تنها آن کسی سود برد که با دل با اخلاص پاک (از رذایل اخلاقی و صفات ناپسند) به درگاه خدا آید.(1)

ص: 13


1- 1 . شعرا: 89 _ 88.

1.قلب حرم خداست

امام صادق علیه السلام :

اَلقَلبُ حَرَمُ اللّه ِ فَلاْ تُسکِنْ حَرَمَ اللّه ِ غَیرَ اللّه ِ؛

قلب حرم خداست. پس در حرم خدا جز خدا را جا نده.(1)

ص: 14


1- 1 . بحار، ج 67، ص 25؛ جامع الاخبار، ص 185.

2.رهایی از دنیا

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 اَخرِجُوا الدُّنیا مِنْ قُلوبِکُمْ قَبْلَ اَنْ یَخْرَجَ مِنها اَجْسادُکُم فَفیها اخْتُبِرتُمْ وَلِغَیرِها خُلِقْتُم؛

دلهای خود را از دنیا، بیرون کنید پیش از آنکه بدن هایتان از دنیا بیرون رود. دنیا آزمایشگاهی است که در آن آزمایش شده اید و برای غیر دنیا آفریده شده اید (آن چه سعی دارید برای آخرت باشد).(1)

ص: 15


1- 1 . غررالحکم، ص 140.

3.تزکیه و پاکی دل

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 ذَکِّ قَلبَکَ بِالاَدَبِ؛

قلبت را با ادب (تربیت صحیح) از رذائل اخلاقی کن.(1)

ص: 16


1- 1 . تحف العقول، ص 79؛ شرح نهج البلاغه، ج 20، ص 271.

ص: 17

ص: 16

4.قلب محزون محبوب خداست

امام سجاد علیه السلام :

 اِنَّ اللّه َ یُحِبُ کُلَّ قَلبٍ حَزِینٍ؛

همانا خداوند قلب اندوهگین (از گناهان و در عشق آخرت) را دوست دارد.(1)

ص: 17


1- 1 . الکافی، ج 2، ص 99.

5.صلاح قلب

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 اَصْلُ صَلاحِ القَلْبِ اِشتِغالُهُ بِذِکرِ اللّه ِ؛

پایه و ریشه صلاح قلب مشغول بودن آن به ذکر و یاد خداست.(1)

ص: 18


1- 1 . غررالحکم، ص 188.

6.دل مؤمن و عنایت ویژه الهی

رسول خدا صلی الله علیه و آله :

 قَلبُ المُومِنُ بَینَ اِصبَعَینِ مِن اَصَابِعِ الرَّحمانِ؛

قلب مؤمن تحت اراده و فرمان خداوند رحمان است.(1)

ص: 19


1- 1 . بحار، ج 67، ص 39؛ عوالی اللالی، ج 1، ص 48.

7.دل با صفا

امام صادق علیه السلام :

 اِنَّ القَلبَ اِذا صَفا ضاقَت بِهِ الاَْرضُ؛

همانا قلب هر گاه با صفا (به فضائل آراسته و از رذایل پیراسته) شود زمین (عالم دنیا و مادیت) بر آن تنگ گردد.(1)

ص: 20


1- 1 . الکافی، ج 2، ص 132؛ بحار، ج 70، ص 56؛ وسائل الشیعه، ج 16، ص 13؛ مجموعه ورام، ج 2، ص 192.

8.قلب و زبان

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 لِسانُ العاقِلِ وَرَاءَ قَلْبِهِ وَ قَلبُ الاَحمَقِ وَ رَاءَ لِسانِهِ؛

زبان (و گفتار) انسان خردمند در ورای فرمان دل و روح اوست و دل کم خرد پس از زبان او قرار دارد.(1)

ص: 21


1- 1 . نهج البلاغه، حکمت 40؛ بحار، ج 1، ص 159؛ وسائل الشیعه، ج 15، ص 282.

9.نتیجه قساوت قلب

رسول خدا صلی الله علیه و آله :

 اِنَّ ابَعَدَ النّاسِ مِنَ اللّه ِ اَلْقَلبُ القاسی؛

همانا دورترین مردم از قرب الهی کسی است که سخت دل و مبتلای به قساوت قلب باشد.(1)

ص: 22


1- 1 . امالی طوسی، ص 3؛ بحار، ج 68، ص 281؛ وسائل الشیعه، ج 12، ص 119.

10.عامل نیرومندی قلب

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 اَصْلُ قُوَّهِ القَلبِ التَّوَکُّل عَلَی اللّه ِ؛

ریشه و سرچشمه نیرومندی (قوت) قلب، توکل (اعتماد) برخداست.(1)

ص: 23


1- 1 . غررالحکم، ص 197.

11.خوراک قلب

امام صادق علیه السلام :

 خَلَقَ اللّه ُ القَلبَ ظاهِرا صافِیا وَ جَعَلَ غِذاءَهُ الذِّکْرَ وَ الْفِکْرَ وَ الهِیْبَهَ وَ التَّعظیمَ؛

خدا دل (ذات انسان) را پاک و صاف آفریده و غذای آن را ذکر و اندیشه و مهابت و تعظیم قرار داده است.(1)

ص: 24


1- 1 . بحار، ج 73، ص 134؛ مستدرک، ج 1، ص 371.

12.اخلاص لطافت بخش قلب

امام صادق علیه السلام :

فَاِنَّ القَلبَ لا یَرِقُّ حَتّیْ یَخلُصَ؛

همانا قلب رقت و صفا نیابد جز آن گاه که از (ناخالصی ها) رهایی یابد (یعنی اینکه خالص شود).(1)

ص: 25


1- 1 . الکافی، ج 2، ص 477؛ بحار، ج 90، ص 345.

13.قلب فهیم

امام امیرالمؤمنان علی علیه السلام :

 اَفضَلُ القُلوبِ قَلبٌ حُشِیَ بِالفَهْمِ؛

برترین دلها، دلی است که درون آن پر از آگاهی و اندیشه باشد.(1)

ص: 26


1- 1 . غررالحکم، ص 67.

14.دل و حسابرسی

امام صادق علیه السلام :

 اِجْعَل قَلبَکَ قَریبا تُشارِکُهُ؛

دل خویش را همچون خویشاوندی قرارده که با او شریک شده باشی (سود و زیانش را مراقبت و از او سخت حساب رسی کنی).(1)

ص: 27


1- 1 . بحار، ج 75، ص 283؛ تحف العقول، ص 303.

15.دل نگهبان زبان

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 اَلقَلبُ خازِنُ اللِّسانِ؛

قلب و دل انسان نگه دارنده (کنترل کننده) گفته های زبان است.(1)

ص: 28


1- 1 . غررالحکم، ص 66.

16.اثرپذیری قلب

رسول خدا صلی الله علیه و آله :

 مَثَلُ القَلبِ مَثَلُ ریشَهٍ فی فَلاهٍ یُقَلِّبُها الرِّیاحُ کَیْفَ یَشاءُ؛

مَثَل قلب مثل پری است که در بیابان افتاده و بادها آن را هر طور که بخواهند جابجا می کند.(1)

ص: 29


1- 1 . بحار، ج 58، ص 150؛ جامع الاخبار، ص 183.

17.دشواری دل کندن

امام صادق علیه السلام :

 اِزالَهُ الجَبالُ اَهوَنُ مِن اِزالَهِ قَلبٍ عَن مَوضِعِهِ؛

کندن کوهها آسان تر از کندن (و رها ساختن) قلب از جایگاه (و دلبستگی های) آن است.(1)

ص: 30


1- 1 . بحار، ج 75، ص 240؛ تحف العقول، ص 385.

18.دل کتاب فکر

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

 اَلقَلبُ مُصحَفُ الفِکْرِ؛

قلب و دل محل نگارش و ثبت و ضبط افکار انسان است.(1)

ص: 31


1- 1 . غررالحکم، ص 66.

19.حضور قلب

امام صادق علیه السلام :

 اِذا دَعوَتَ فَاقبِلْ بِقَلبِکَ؛

زمانی که دعا می کنی پس با قلبت به سوی خدا توبه و دعا کن.(1)

ص: 32


1- 1 . الکافی، ج 2، ص 473.

20.آبادی قلب

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

 لِقاءُ اَهلِ الخَیرِ عِمارَهُ القَلبِ؛

ملاقات با نیکوکاران سبب آبادی قلب است.(1)

ص: 33


1- 1 . بحار، ج 74، ص 210؛ تحف العقول، ص 79.

21.صادرات دل پاک

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 لایَصدُرُ عَنِ القَلبِ السَّلیمِ اِلاّ المَعنی المُستَقیمُ؛

از دل سالم جز معنی و مقصود حق و استوار تراوش نکند.(1)

ص: 34


1- 1 . غررالحکم، ص 67.

22.قلب موعظه گر

رسول خدا صلی الله علیه و آله :

 مَن کانَ لَهُ مِن قَلبِهِ واعِظٌ کانَ عَلَیهِ مِن اللّه ِ حافِظٌ؛

دارنده قلب و روحی موعظه گر نگهبانی الهی بر او گماشته شده است.(1)

ص: 35


1- 1 . بحار، ج 70، ص 327.

23.دل چشمه حکمت

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 اَلقَلبُ یَنبُوعُ الحِکْمَهِ؛

دل سرچشمه حکمت است.(1)

ص: 36


1- 1 . غررالحکم، ص 66.

24.قلب جایگاه ایمان

امام صادق علیه السلام :

 اَلایمانُ فیِ القَلبِ وَ الیَقینُ خَطَراتٌ؛

ایمان در دل ثابت است و یقین خاطره ها و الهامات (الهی) قلب است (که بعضی مواقع برای برخی افراد حاصل می شود).(1)

ص: 37


1- 1 . فقه الرّضا، ص 381؛ المحاسن، ج 1، ص 249؛ تحف العقول، ص 358.

25.تصمیم به خیانت

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

 شَرُّ ما اُلقِیَ فی القُلوُبِ الغَلوُلُ؛

بدترین چیزی که در دلها جای می گیرد تصمیم به خیانت است.(1)

ص: 38


1- 1 . غررالحکم، ص 460.

26.سالم ترین دل

امام حسن مجتبی علیه السلام :

 اَسلَمُ القُلوبِ ما طَهُرَ مِنْ الشُّبَهاتِ؛

سالمترین دل ها آن است که از شبهات (مادی و معنوی) پاک باشد.(1)

ص: 39


1- 1 . بحار، ج 75، ص 109.

27.دل بی تقوی سرچشمه فتنه ها

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

 خِلْوُ القَلبِ مِنَ التَّقوی یَمْلَأُهُ مِن فِتَنِ الدُّنیا؛

وقتی قلب از تقوا تهی باشد از فتنه های دنیا پر می شود.(1)

ص: 40


1- 1 . غررالحکم، ص 67.

28.راه حیات قلب

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 اَحْیِ قَلبَکَ بِالمَوْعِظَهِ وَ اَمِتْهُ بِالزَّهادَهِ؛

قلبت را با پند زنده نگهدار، و با زهد و بی اعتنایی به دلبستگی های مادی و غیر الهی او را بمیران (و از طغیان و عصیان بازدار).(1)

ص: 41


1- 1 . غررالحکم، ص 67؛ مستدرک، ج 2، ص 102.

29.قلب سلیم هدیه خدا

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 اِذا اَحَبَّ اللّه ُ عَبْدا رَزَقَهُ قَلبا سَلیما؛

وقتی خدا بنده ای را دوست داشته باشد به او دلی سالم (و پیراسته از رذایل اخلاقی) روزی می کند.(1)

ص: 42


1- 1 . غررالحکم، ص 67.

30.قلب وارونه

امام صادق علیه السلام :

 اِذا لَم یَغَرِ الرَّجُلُ فَهُوَ مَنکُوسُ القَلبِ؛

وقتی مرد در مواقع لازم غیرت نورزد پس قلبش واژگون است.(1)

ص: 43


1- 1 . الکافی، ج 6، ص 536؛ وسائل الشیعه، ج 20، ص 153.

31.خنده زیاد عامل دل مردگی

امام صادق علیه السلام :

 کَثرَهُ الضِّحْکِ تُمیتُ القَلبَ؛

خنده زیاد (افراط در شادمانی) دل را می میراند (و آن را از رسیدن به نورانیت و صفای معنوی باز می دارد).(1)

ص: 44


1- 1 . الکافی، ج 2، ص 664؛ ارشادالقلوب، ج 1، ص 118.

32.مایه روشنایی دل

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

 اِنَّ اللّه َ سُبحانَهُ جَعَلَ الذِّکْرَ جَلاءً لِلقُلوُبِ؛

همانا خداوند سبحان، ذکر و یاد خود را باعث روشنایی و نورانیت دلها قرار داده است.(1)

ص: 45


1- 1 . نهج البلاغه، خطبه 222؛ غررالحکم، ص 189؛ بحار، ج 66، ص 325.

33.مرگ دلها

امام امیرمؤمنان علی علیه السلام :

 مَنْ قَلَّ وَرَعُهُ ماتَ قَلبُهُ وَ مَن ماتَ قَلبُهُ دَخَلَ النّارَ؛

کسی که کمتر از گناهان خودداری کند دلش می میرد (و از طی مراتب رشد و کمال روحانی باز می ماند) و آنکه دلش مرده باشد در آتش جهنم سقوط خواهد کرد.(1)

ص: 46


1- 1 . نهج البلاغه، حکمت 349؛ تحف العقول، ص 88؛ بحار، ج 68، ص 286.

34.کوردلی

رسول خدا صلی الله علیه و آله :

 شَرُّ العِمی عِمَی القَلبِ؛

بدترین نوع کوری کوردلی است (و از دست دادن بصیرت و دید باطنی است).(1)

ص: 47


1- 1 . من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 402؛ امالی صدوق، ص 487؛ الاختصاص، ص 342.

35.قلب کافر

امام صادق علیه السلام :

 قَلبُ الکافِرِ اَقسی مِنَ الحَجَرِ؛

دل کافر (در عدم انعطاف و پذیرش حق) سخت تر از سنگ است.(1)

ص: 48


1- 1 . امالی صدوق، ص 244، خصال، ج 2، ص 348؛ اختصاص، ص 247.

36.منزلت قلب در بدن

امام صادق علیه السلام :

 اِنَّ مَنزِلَهَ القَلبِ مِنَ الجَسَدِ بِمَنزِلَهِ الاِمامِ مِنَ النّاسِ؛

همانا جایگاه فرماندهی قلب (و روح) نسبت به (اعضای) بدن همچون جایگاه امام نسبت به مردم است.(1)

ص: 49


1- 1 . علل الشرایع، ج 1، ص 109؛ بحار، ج 67، ص 52.

37.آبادی دلها

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

 عِمارَهُ القُلُوبِ فی مُعاشِرَهِ ذَوِی العُقُولِ؛

آبادی قلبها در معاشرت با صاحبان عقل و خرد است.(1)

ص: 50


1- 1 . غررالحکم، ص 429.

38.رعایت حال دل

امام حسن عسکری علیه السلام :

 اِذا نُشِطَتِ القُلُوبُ فَاَوْدِعُوها وَ اِذا نَفَرَتْ فَوَدِّعُوها؛

هرگاه که دلها با نشاط هستند هر چی می خواهید از اعمال و اخلاق نیک به آن ها بسپارید و هنگامی که دچار حالت نفرت و بی رغبتی شدند آن ها را به حال خود واگذارید.(1)

ص: 51


1- 1 . بحار، ج 75، ص 379؛ مستدرک، ج 1، ص 144؛ اعلام الدّین، ص 313.

39.بزرگترین درد

امام امیر مؤمنان علی علیه السلام :

 لا وَجَعَ اَوْجَعُ لِلقُلوبِ مِن الذُّنوُبِ؛

برای قلب و دل انسان ها دردی آزار دهنده تر از گناهان نیست.(1)

ص: 52


1- 1 . الکافی، ج 2، ص 275؛ بحار، ج 70، ص 342؛ وسائل الشیعه، ج 15، ص 304.

40.نقش قلب در رفتار

رسول خدا صلی الله علیه و آله :

 اِذا طابَ قَلبُ المَرءِ طابَ جَسَدُهُ؛

هنگامی که قلب آدمی از رذایل و ناپاکی های اخلاقی پاک باشد تمام اعضای جسمانی او هم از گناهان و بدیها پاک خواهد شد.(1)

ص: 53


1- 1 . خصال، ج 1، ص 31؛ بحار، ج 67، ص 50.

منابع و مآخذ

_ قرآن کریم .

1. ارشاد القلوب، حسن بن ابی الحسن دیلمی، 2 جلد در 1 مجلد، انتشارات شریف رضی، سال 1412 ق.

2. اعلام الدین، حسن بن ابی الحسن دیلمی، 1 جلد، مؤسسه آل البیت، قم، سال 1404 ق.

3. الاختصاص: شیخ مفید (محمّد بن محمّد بن نعمان) 1 جلد، کنگره شیخ مفید، قم، سال 1413 ق.

4. الامالی، شیخ طوسی، 1 جلد، انتشارات دارالثقافه، قم، سال 1414 ق.

5. الخصال، شیخ صدوق، 2 جلد در 1 مجلد، انتشارات جامعه مدرسین، قم، سال 1403 ق.

6. الکافی. محمدبن یعقوب کلینی، 8 جلد، دارالکتب الاسلامیه، تهران، سال 1365 ش.

7. المحاسن، احمد بن محمّد بن خالد برقی، 1جلد، دارالکتب

ص: 54

الاسلامیه، قم، سال 1371 ق.

8. امالی، شیخ صدوق، 1 جلد، انتشارات کتابخانه اسلامیه، سال 1362 ش.

9. بحارالانوار، علامه مجلسی، 110 جلد، مؤسسه الوفا، بیروت، (لبنان)، سال 1404 ق.

10. تحف العقول، حسن بن شعبه حرآنی، 1 جلد انتشارات جامعه مدرسین، قم، سال 1404 ق.

11. جامع الاخبار، تاج الدین شعیری، 1 جلد، انتشارات رضی، سال 1363 ش.

12. جعفریات، محمّد بن محمّد بن اشعث کوفی، 1 جلد، مکتبه نینوی الحدیته، تهران، بی تا.

13. شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، 20 جلد در 10 مجلد، کتابخانه آیت اللّه مرعشی نجفی، سال 1404 ق.

14. علل الشرایع، شیخ صدوق، 1 جلد، انتشارات مکتبه الداوری، قم، سال 1405 ق.

15. غررالحکم، عبدالواحد بن محمّدتمیمی، 1 جلد، انتشارات دفتر تبلیغات، سال 1366 ش.

ص: 55

16. فقه الرضا علیه السلام علی بن موسی الرضا علیه السلام ، 1 جلد، کنگره امام رضا علیه السلام ، مشهد، سال 1406 ق.

17. مجموعه ورام، ورام بن ابی فراس، 2 جلد در 1 مجلد، انتشارات مکتبه الفقیه، قم، بی تا.

18. مستدرک الوسائل، محدث نوری (میرزا حسین)، 18 جلد، مؤسسه آل البیت، قم، سال 1408 ق.

19. من لا یحضره الفقیه، محمدبن علی بن حسین بن بابویه قمی (شیخ صدوق) 4 جلد، انتشارات جامعه مدرسین، قم، سال 1413 ق.

20. نهج البلاغه، امام علی بن ابیطالب، 1 جلد، انتشارات دارالهجره، قم، بی تا.

21. وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، 29 جلد، مؤسسه آل البیت قم، سال 1409 ق.

نظرات (۰)

هيچ نظري هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی